Тэатральная тусоўка

14 лістапада 2016 года, № 13 (1185)

СЛОВА ЖЫВОЕ — ВЕЧНА МАЛАДОЕ!

Напачатку лістапада 1966 г. Андрэй Андрэевіч Каляда, тагачасны выкладчык Мінскага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага, стварыў на філфаку тэатр чытальнікаў, які з лёгкай рукі прафесара Фёдара Янкоўскага назваў «Жывым словам»… І вось сёлета 5 лістапада ў БДПУ з’ехаліся выпускнікі тэатра розных гадоў, каб разам адсвяткаваць вялікую і значную дату – 50 гадоў з дня яго заснавання.

%d0%b1%d1%8b%d0%bb%d1%8b%d1%8f-%d0%ba__%d1%80%d0%b0%d1%9e%d0%bd__%d0%ba__-%d1%8e-%d1%87%d0%b0%d1%80%d1%8d%d0%bd%d0%ba%d0%b0-%d0%bd-%d0%ba%d1%83%d1%85%d0%b0%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%b0-__-__%d1%85-%d0%b2

Тэатр «Жывое слова» з’яўляецца найстарэйшым народным калектывам БДПУ, бадай, адзіным беларускамоўным аматарскім калектывам у рэспубліцы. І ў той жа час ён заўжды малады, бо кожны год да ліку жываслоўцаў далучаюцца студэнты першых курсаў. Сёння літаратурны тэатр аб’ядноўвае будучых педагогаў з філалагічнага факультэта, Інстытута інклюзіўнай адукацыі, факультэта прыродазнаўства БДПУ, студэнтаў МДЛУ і Інстытута журналістыкі БДУ. Сёлета яны падрыхтавалі новы спектакль «Дудар», прысвечаны юбілейнай даце.

Па жанры гэта дакументальная фантазія, бо ў аснову сцэнарыя былі пакладзены сапраўдныя гістарычныя факты пра стварэнне першай беларускай тэатральнай трупы, пра жыццёвы лёс пісьменніка і публіцыста Сяргея Палуяна, пра дзейнасць першых беларускіх газет і ўвогуле культурнае жыццё беларусаў пачатку ХХ ст. Спектакль атрымаўся даволі постмадэрнісцкім, бо акрамя намёкаў на творы «Лабірынты» і «Дудар» Вацлава Ластоўскага на сцэне ўгадваліся алюзіі на апавяданні Хорхе Луіса Борхеса і рэмінісцэнцыі на «Працэс» Франца Кафкі. «Жываслоўцам» удалося стварыць своеасаблівы літаратурны квест, і ў гэтую модную сучасную гульню ўцягваліся гледачы, незалежна ад іх адукацыі і дасведчанасці. Калі прафесійны філолаг, пэўна, пазнаў у маналогах і дыялогахгерояў творы Янкі Купалы, Максіма Багдановіча, Ядвігіна Ш., прысвечаныя Сяргею Палуяну, то студэнта-першакурсніка маглі захапіць гісторыі кахання персанажаў, іх перамяшчэнні ў часе і падарожжа ў рай, дзе гульня акцёраў выдатна спалучылася з лялечным тэатрам ценяў. Героі атрымаліся вельмі гратэскнымі, што не раз выклікала смех гледачоў, і 500-я аўдыторыя вучэбнага корпуса № 2 выглядала насамрэч «бурным морам народным» з воклічамі «брава!» і «біс!».

%d0%b6%d1%8b%d0%b2%d0%be%d0%b5-%d1%81%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%b0_%d0%b0%d0%b4%d0%b7__%d0%bd-%d0%b7-%d0%bf%d0%b5%d1%80%d1%88%d1%8b%d1%85-%d0%b2%d1%8b%d0%bf%d1%83%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%9e-%d0%b0-%d0%ba

А хто ж быў у шэрагах гледачоў? Сярод выпускнікоў тэатра – дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь Аляксандр Сягоднік, начальнік упраўлення па справах моладзі Міністэрства адукацыі Наталля Пшанічная, кіраўнік аддзела ранішніх праграм тэлеканала «АНТ» Таццяна Рудакоўская, паэты Мікола Шабовіч і Вера Буланда. Былыя ўдзельнікі тэатра здымаюцца ў кіно на «Масфільме», як Іна Каляда, і працуюць на канале «Культура» Беларускага радыё, як Марыя Дуброўская і Уладзімір Трапянок. Голасам апошняга «агучаны» станцыі мінскага метро, да таго ж былы рэжысёр тэатра кіруе аддзелам інфармацыйных праграм канала «Культура». У свой час ён зрабіў шмат для развіцця «Жывога слова», разам з тэатрам атрымаў шэраг міжнародных узнагарод, таму яго дасягненні з’яўляюцца ўзорнымі для цяперашніх удзельнікаў. Не дзіва, што, калі У. Трапянок на юбілейным капусніку чытаў верш «Беларуская песня» Уладзіміра Караткевіча, маладыя жываслоўцы слухалі яго як зачараваныя.

Сустракаў гасцей юбілею імправізаваны кірмаш у фае каля «пяцісоткі», дзе кожны ўдзельнік мог пакінуць пажаданні тэатру ў пісьмовай форме, пагартаць старыя фотаальбомы і пачаставацца фірменнымі кулінарнымі вырабамі! Выпускнікі былі папярэджаны, што акунуцца ў студэнцкую атмасферу, – і кожны нёс нешта з дому, каб пачаставаць сваіх сяброў-жываслоўцаў. Сталы ў гэты дзень літаральна ламаліся ад свежай выпечкі, духмяных пірагоў і смажаных мясных прысмакаў.

І яшчэ адзін сюрпрыз падаравалі гасцям жываслоўцы: станчылі ў футболках з надпісам «Мне 50!». Такім чынам, першыя выпускнікі і іх выкладчыкі адчулі сябе амаль што юнакамі, а моладзь далучылася да паважанага ўзросту самога тэатра. Творчымі нумарамі «Жывое слова» павіншавалі іх сябры: народны калектыў БДПУ «Ярыца», паэт і бард Алесь Камоцкі, гурт «NaVi», салістка якога Ксенія Жук з дзяцінства чула «жываслоўскія» песні, бо яе бацькі – удзельнікі тэатра. «Увогуле, „Жывое слова“ стварыла шмат моцных і дружных сем’яў», – падкрэсліла былы кіраўнік калектыву Алена Чарэнка.

%d0%b6%d1%8b%d0%b2%d0%be%d0%b5-%d1%81%d0%bb%d0%be%d0%b2%d0%b0_%d0%bd%d0%be%d0%b2%d0%b0%d0%b5-%d0%bf%d0%b0%d0%ba%d0%b0%d0%bb%d0%b5%d0%bd%d0%bd%d0%b5

Заснавальнік тэатра «Жывое слова» Андрэй Каляда быў адзначаны падзякамі і граматамі БДПУ, а таксама адміністрацыі Маскоўскага раёна г. Мінска за плённую працу ў галіне педагогікі і студэнцкай самадзейнай творчасці, за значны ўклад у развіццё беларускай культуры і з нагоды пяцідзесяцігадовага юбілею тэатра. Ён падарыў выпускнікам 50 дыскаў з уласнымі перакладамі твораў рускай класікі на беларускую мову. Першы прарэктар БДПУ С. І. Копцева адзначыла: «У 80-я гады папулярнымі ў педінстытуце былі агляды самадзейнай творчасці, на якіх прысутнічала паважанае журы на чале з былым акцёрам Купалаўскага тэатра Андрэем Калядой. На адным з такіх праглядаў вядомы педагог назваў маю працу ў якасці вядучай канцэрта сапраўдным „стрэлам“, што да гэтага часу натхняе мяне ў рабоце, надае сілы спраўляцца з цяжкасцямі і выходзіць з праблемных сітуацый. Тэатр насамрэч выконвае важную псіхалагічную функцыю ў падрыхтоўцы будучых педагогаў». Святлана Іванаўна ўзнагародзіла Ганаровай граматай БДПУ мастацкага кіраўніка тэатра Алесю С Сівохіну.

Усе запрошаныя госці неслі тэатру свае падарункі, а «жываслоўцы» не толькі падрыхтавалі памятныя значкі і торт з пяццюдзесяццю свечкамі, але і аддзячылі выпускнікам песнямі, цудоўным спектаклем, а таксама запрасілі іх у бліжэйшы час на вечарыну ўласнай творчасці «Атрасіны». Яе традыцыйна ладзяць у «Жывым слове» ў канцы восені – пачатку зімы. Раім сачыць за абвесткамі ў сацыяльных сетках і на сайце БДПУ!

Алесь МОЙСКІ


6 сакавіка 2015 года , № 3 (1158)

Універсітэцкая каманда клуба вясёлых і знаходлівых «Лепшыя сябры» 14 сакавіка выступае ў 1/8 фіналу Вышэйшай лігі МС КВЗ. Каб падтрымаць студэнтаў і выпускнікоў БДПУ, у Маскву напярэдадні гульні выязджае група аматараў КВЗ у складзе 60 чалавек.


23 кастрычніка 2014 года, № 15 (1150)

Падпісаны дагавор аб су-працоўніцтве паміж БДПУ і Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатрам оперы і балета. У яго рамках супрацоўнікі і студэнты нашага ўніверсітэта могуць набываць квіткі на спектаклі на льготных умовах, а таксама прысутнічаць на дапрэм’ерных паказах. Сёння на стадыі падпісання знаходзяцца дагаворы з Нацыянальным акадэмічным тэатрам імя Янкі Купалы, Нацыя-нальным акадэмічным драматычным тэатрам імя Максіма Горкага, Рэспубліканскім тэатрам беларускай драматургіі.


10 красавiка 2014 года, № 5 (1140)

ТАЯМНІЦЫ ЗАКУЛІССЯ,

або “Ці любіце вы тэатр, як люблю яго я?”

Атрымліваючы асалоду ад выдатнай ігры акцёраў, мы рэдка задумваемся над тым, якая вялікая праца ляжыць за адным цудоўным вечарам – адным спектаклем. А між тым гэта намаганні многіх людзей – артыстаў, харэографа, мастакоў па грыме і па касцюмах, кампазітара, рэжысёра-пастаноўшчыка… Мы рэдка паглыбляемся ў загадкавы свет закулісся. Гэта таямніца, даступная нямногім. Нядаўна студэнтам БДПУ пашчасціла далучыцца да вузкага кола абраных: 25 сакавіка ў сценах нашай аlma mater адбылася творчая сустрэча з рэжысёрам-пастаноўшчыкам Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя М. Горкага Валянцінай ЕРАНЬКОВАЙ. Мерапрыемства ў рамках праекта БДПУ “Залаты Віцязь” мела шырокі рэзананс – актавая зала ўніверсітэта ледзь змясціла ўсіх аматараў тэатральнага мастацтва.

На сустрэчу Валянціна Рыгораўна прыйшла са сваім мужам – кампазітарам Аляксеем Ераньковым. Разам яны адказвалі на шматлікія пытанні студэнтаў, дзяліліся сваім творчым вопытам. Тэатральных рэжысёраў-жанчын у Беларусі можна пералічыць па пальцах адной рукі: традыцыйна гэтая прафесія лічыцца мужчынскай. Аднак для тых, хто хоць аднойчы бачыў спектакль Валянціны Рыгораўны, няма патрэбы апісваць усю сілу і магутнасць яе творчага генію. Хутка В. Еранькова адзначыць 65-годдзе. Свайго ўзросту рэжысёр не хавае, таму што і фізічна, і душэўна адчувае сябе значна маладзейшай. Яна з гумарам ставіцца да пытанняў і пра ўзрост, і пра складанасці “мужчынскай” прафесіі. А яе запатрабаванасці і ў тэатральных колах, і сярод гледачоў могуць пазайздросціць нават маладыя. Асабліва ўразіла і парадавала атмасфера, якая панавала ў зале падчас сустрэчы: натуральнасць, шчырасць, лёгкі гумар… Члены трупы аднаго з лепшых тэатраў сталіцы трымалі сябе са студэнтамі проста і адкрыта.

– Прафесія рэжысёра – доля моцных духам людзей, – Валянціна Рыгораўна ўсміхалася, распавядаючы пра любімую справу. – Але я ніколі не лічыла яе выключна мужчынскай. Мой выбар не быў спантанным, я свядома вырашыла скончыць кар’еру актрысы і пайсці ў рэжысуру. Ніводнага разу пра гэта не пашкадавала. А справіцца з усімі цяжкасцямі абранага шляху мне дапамагае сям’я – муж і дачка, а таксама, вядома ж, артысты трупы.

– У тэатры мы адно цэлае. Наш калектыў – гэта не проста калегі, сябры, таварышы; гэта сям’я. Нам жа пашанцавала яшчэ больш: мы разам і дома, і на працы, – Аляксей Мікалаевіч працягваў думку жонкі. – А тэатр – гэта бег. Спыніцца проста немагчыма. Магчыма толькі перавесці дыханне на бягу.

Адным з апошніх пытанняў, адрасаваных Валянціне Рыгораўне, было смелае і адначасова простае: “Вы шчаслівы чалавек?” Адказ на яго быў такі ж просты: “Безумоўна. Хаця б таму, што я так люблю жыць!

На пазітыўнай ноце творчая пара развіталася з універсітэтам: пакінула аўтографы, сфатаграфавалася з жадаючымі і запрасіла на свае спектаклі — “Злоўлены сеткай”, “Дзівакі”, “Леў зімой”, “Утаймаванне свавольнай”, “Жаніхі”, “Эсфір”… Выбірайце на свой густ і далучайцеся да кагорты аматараў тэатральнага мастацтва!

Наталля ТАЎГЕНЬ


6 сакавiка 2014 года, № 3 (1138)

Гучыць «Жывое слова»

Так склалася гістарычна, што некаторыя мовы дзякуючы вялікай колькасці носьбітаў квітнеюць і развіваюцца. Большасць жа моў свету або вядомыя вельмі абмежаванаму колу карыстальнікаў, або ўвогуле знаходзяцца на мяжы знікнення. Таму 21 лютага абвешчаны ЮНЕСКА Міжнародным днём роднай мовы. З гэтай нагоды настаўнікі сталічнай школы № 21 імя М. Ф. Гастэлы (у пераважнай большасці выпускнікі БДПУ) запрасілі ў госці народны тэатр нашай alma mater «Жывое слова», каб пачуць сакавітае беларускае маўленне ва ўсёй яго прыгажосці і мілагучнасці.

1_500x318

Напачатку імпрэзы Алесь Мойскі, артыст народнага літаратурнага тэатра, аспірант кафедры беларускай літаратуры і культуры, пазнаёміў гледачоў з гісторыяй калектыву. «Жывое слова» было заснавана ў 1966 г. Андрэем Андрэевічам Калядой у МДПІ імя А. М. Горкага спецыяльна для будучых настаўнікаў. Безумоўна, кожны педагог павінен мець добрую дыкцыю і багаты лексічны запас, а філолагам проста неабходна дэманстраваць вучням узорнае маўленне. Акцёрскія ўменні і навыкі спатрэбяцца і пры ўдзеле ў прафесійных конкурсах, і пры арганізацыі школьных мерапрыемстваў. У мінулым годзе народны паэт Беларусі Рыгор Барадулін выдаў зборнік хуткамовак «Воз вёз лёс», а ідэю аўтару падалі «жыва-слоўцы», якія лічаць, што скорагаворак – выдатных маўленчых трэнажораў – недастаткова ў беларускай мове. Адразу адчулася, што тэатр не толькі выступае на роднай мове, а і карыстаецца ёю ў жыцці. Разам акцёры адзначаюць святы, віншуюць адзін аднаго са знамянальнымі датамі і проста цікава бавяць час. Так з’яўляюцца новыя крэатыўныя ідэі і арыгінальныя спектаклі. З пастаноўкай паводле твораў Рэя Брэдберы «Злавіць будучыню» восенню «Жывое слова» выступала на міжнародным фестывалі «Тэатральны куфар», а пасля падрыхтавала адмысловую вечарыну ўласнай творчасці «Атрасіны». Гэта традыцыйнае мерапрыемства, калі ўдзельнікі тэатра атрасаюць, як дрэвы лісце, свае творчыя здабыткі за год. «Жывое слова» – вандроўны калектыў. У Віцебскай вобласці, напрыклад, няма ніводнага раёна, дзе не выступалі б артысты, а ў Мінску зусім мала школ, у якія яшчэ не завітала «Жывое слова».

2_500x372

Канцэртная праграма, якую падрыхтавалі тэатралы, па-добраму здзівіла разнастайнасцю і багаццем музычных, паэтычных твораў на беларускай мове. Жывое слова захапляла і аб’ядноўвала прысутных. Са сцэны лілася гаворка знакамітых Васіля і Ганны з мележаўскіх «Людзей на балоце»; як звычайна, з гумарам лаяліся суседкі, не падзяліўшы курэй; радкамі з вершаў беларускіх аўтараў прызнаваліся ў каханні сціплыя юнакі і дзяўчаты; гучалі бардаўскія песні, шчымлівыя і пранікнёныя. Удала прыкмецілі акцёры, што роднае слова абуджае нашу самасвядомасць і робіць нас лепшымі ў адносінах адзін да аднаго. Даспадобы гледачам прыйшліся сучасныя пастаноўкі пра стомленага кантралёра і вынаходлівых пасажыраў, добрага прафесара і хітрых студэнтак. Фінальная песня гучала пад акампанемент апладысментаў. Доўга не сціхалі авацыі, вучні з задавальненнем размаўлялі з акцёрамі, дзякавалі за ўдала праведзенае свята роднай мовы.

Нездарма і сёння так упэўнена гучаць паэтычныя радкі, напісаныя калісьці з верай у лепшае: «Народ пранясе цябе, родная мова, святлом незгасальным у сэрцы сваім…» А Рыгор Барадулін даходліва тлумачыць, у чым павінна быць сапраўднасць душы кожнага беларуса:

Быць Беларусам –
Гэта значыць,
Свайго ні гуку не забыць,
Усё чужое перайначыць,
Каб Беларусі вечнай быць!

Што ж, нам сапраўды патрэбна імкнуцца да сапраўднасці – звярнуцца да вытокаў мовы і яе нялёгкага шляху, каб зразумець, што яна даказала сваю вартасць стагоддзямі і заслужыла ўдзячных і беражлівых адносін.

Галіна СТРАЛЬЧУК, аспірантка кафедры беларускага мовазнаўства


31 мая 2012 года, № 8 (1109)

Прэм’ера «Міхалавай зямлі»

У нашым універсітэце адбылася неардынарная падзея: прэм’ерны паказ спектакля па паэме «Новая зямля». Дзякуючы пастаноўцы пад назвай «Міхалава зямля» мы змаглі адчуць чароўную атмасферу паэмы Якуба Коласа, якую стварылі на сцэне таленавітыя акцёры сталічнага Тэатра юнага гледача.

Прэм’ера спектакля на сцэне ВНУ, а не храма Мельпамены – з’ява сапраўды выключная. І тым больш прыемна, што артысты ТЮГа ў якасці гледачоў абралі менавіта студэнтаў-танкаўцаў. Адметна і тое, што адзін з выканаўцаў – Мікалай Мікалаевіч Лявончык – добра знаёмы калектыву факультэта беларускай і рускай філалогіі: доўгі час ён выкладаў курс рыторыкі.

Спектакль мае арыгінальную пастаноўку. Мінімалізм у дэкарацыях найлепшым чынам скіроўвае ўвагу на віртуознае выкананне сваіх роляў Мікалаем Лявончыкам (Міхал) і Іванам Шрубейкам (Антось). Акцёрскі дуэт увасобіў на сцэне братні дыялог пра найвялікшую мару – зямлю. Увага гледачоў засяроджваецца на марах і спадзяваннях, клопатах і перашкодах,з якімі сутыкаецца тагачасная руплівая сялянская сям’я. Справа ўсяго жыцця згуртавала братоў-аднадумцаў. Здавалася, нішто не можа стаць перашкодай на шляху да агульнай мэты, але…

3_500x333

Але няўзнакі, неўзаметкі
Вязала ліха свае сеткі,
Каб іх накінуць на Міхала.

Удзячная глядацкая аўдыторыя ўзнагародзіла акцёраў шчырымі апладысментамі. Можна смела сказаць, што тэатр знайшоў шмат новых прыхільнікаў сярод студэнтаў БДПУ.

Віялета ВАШЧЫЛІНА, студэнтка 202-й групы факультэта беларускай і рускай філалогіі


17 мая 2012 года, № 7 (1108)

Злавіць будучыню… за хвост
Мы рухаемся з адной цяперашнасці ў другую…
Кожны наш крок – гэта крок за небакрай,
і ў кожным нашым імгненні змяшчаецца ўвесь час.

Алесь Разанаў

А ці можна злавіць будучыню так, як некаторыя шчасліўчыкі ловяць за хвост птушку ўдачы? Гэтым пытаннем задалася творчая каманда народнага літаратурнага тэатра «Жывое слова», чытаючы і перачытваючы творы Рэя Брэдберы. У выніку нарадзіўся сцэнарый новага спектакля паводле творчасці знакамітага амерыканскага пісьменніка-фантаста. Першы прэм’ерны паказ аптымістычнай ілюзіі «Злавіць будучыню» з поспехам прайшоў 15 мая, а другі адбудзецца сёння, 17 мая, а 19-й гадзіне ў аўдыторыі № 500 вучэбнага корпуса № 2. Таму калі вы яшчэ не паспелі наталіць свой слых мелодыкай жывога беларускага маўлення, а розум – мудрымі філасофскімі разважаннямі, самы час завітаць на прэм’еру.

Як нам расказала мастацкі кіраўнік тэатра Алеся Сівохіна, ідэя стварэння такога спектакля нарадзілася даўно, аднак увасобіць яе атрымалася толькі зараз. Падрыхтоўчы перыяд заняў нямала часу, асабліва доўга рабіліся дэкарацыі (нагадаю, што жываслоўцы ствараюць іх самі, дарэчы, як і касцюмы). У новым спектаклі яны адыгрываюць важную ролю – сімвалізуюць лабірынты часу, па якіх блукае чалавек і яго фантазія. Час – вялікі штукар: ён няспынна і няўмольна ператварае ў сапраўднасць кожны наступны момант будучыні, што ставіць пад сумненне само яе існаванне. Нездарма верны спадарожнік аднаго з персанажаў спектаклю – гадзіннік, які заўсёды дакладна паказвае імгненне паміж «дагэтуль» і «пасля». Аднак калі вы ўсё ж гатовы паспрабаваць злавіць будучыню з дапамогай акцёрскай ігры, то хутка ўпэўніцеся, што там, наперадзе, нас чакае толькі лепшае. Незалежна ад таго, якое наша «цяпер», «зараз».

«Кожны чалавек здольны змяніць увесь свет», – такую ідэю праз спектакль праносіць персанаж, ролю якога выконвае студэнт 5-га курса ФБіРФ Алесь Мойскі. «Мой герой – нічым не адметны журналіст, які раптам пазнаёміўся з вынаходнікам машыны часу і жыве ў прадчуванні таго, што яго лёс кардынальна зменіцца, – расказвае Алесь. – Роля заснавана на кантрасце: калі я пераўвасабляюся ў журналіста, то павінен быць смелым і ўпэўненым, калі ж іграю звычайнага чалавека – па сутнасці, любога з нас, – то мяне хвалюе невядомасць, няпэўнасць нашага жыцця».

Ад сябе хачу дадаць, што спектакль спадабаецца і тым гледачам, якія чакаюць на сцэне падзейнасці, відовішчнасці, і тым аматарам тэатральнага мастацтва, якія любяць «пасмакаваць» слова, паразважаць над філасофскімі праблемамі. Застаецца павіншаваць тэатр «Жывое слова» з цудоўнай прэм’ерай і пажадаць новых удзячных гледачоў ды невычэрпнага натхнення.

Вераніка МАНДЗІК


12 красавiка 2012 года, № 5 (1106)

Уладзімір САВІЦКІ: «ТЭАТР – ГЭТА САМО ЖЫЦЦЁ»

Для кожнага творцы – і прафесіянала, і аматара – важна ўдасканальвацца, расці ў сваім майстэрстве. Для гэтага трэба заўсёды раўняцца на лепшых, на вопытных і дасведчаных калег. І студэнтам нашага ўніверсітэта прадастаўляецца такая магчымасць. Так, 5 красавіка ў сценах БДПУ адбылася творчая сустрэча рэжысёра Тэатра юнага гледача Уладзіміра Савіцкага з удзельнікамі творчых калектываў БДПУ.

Мерапрыемства прайшло ў форме сяброўскай гутаркі. Любы жадаючы мог задаць пытанне, якое яго цікавіць, і атрымаць разгорнуты адказ. Сустрэча доўжылася ўсяго гадзіну, але нават за гэты час мы паспелі абмеркаваць далёка не адну тэму. У тым ліку закранулі і такое глабальнае пытанне: ці патрэбен сёння тэатр? Адказ быў адназначны: «Калі тэатр будзе працаваць са сваім гледачом, то і жыць таксама будзе!».

Не абышлі госця і асабістыя пытанні. Высветлілася, што нічым, акрамя абранай прафесіі, Уладзімір Канстанцінавіч займацца не можа. Па яго словах, тэатр – гэта само жыццё. А ў барацьбе з творчым крызісам беларускаму рэжысёру дапамагае добрая кніга. Што да «чужых» пастановак, то іх ён ацэньвае прафесійным вокам: «Калі разумею, што сам магу зрабіць не горш, то мне становіцца нецікава. У адваротным жа выпадку – атрымліваю сапраўдную асалоду ад прагляду». Дарэчы, апошні спектакль, які па-сапраўднаму «зачапіў» Уладзіміра Савіцкага – гэта «Жаніцьба» паводле М. В. Гогаля, зрэжысіраваны Маркам Захаравым.

Адказваючы на пытанне, які новы спектакль хутка ўбачаць юныя гледачы, наш госць спаслаўся на акцёрскія прыкметы і тым самым толькі распаліў інтарэс. Так што нам застаецца з нецярплівасцю чакаць цікавых прэм’ер у сценах ТЮГа і не менш цікавых і карысных сустрэч у БДПУ!

Карына ПАЦКО, студэнтка 2-га курса факультэта беларускай і рускай філалогіі


24 лютага 2011 года, №2 (1086)

Колькі талентаў… раскрыта!

Многім студэнтам і выкладчыкам БДПУ пачатак першага вучэбнага семестра запомніўся тым, што з Днём ведаў іх павіншавалі артысты Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы, якія сыгралі на сцэне нашай alma mater неўміручую «Паўлінку». Нядаўна аматары тэатральнага мастацтва атрымалі магчымасць сустрэцца з добра вядомымі і любімымі, на гэты раз коласаўскімі, героямі — Сымонам, Ганнай, дзедам Курылам… Вядома ж, я маю на ўвазе спектакль-містэрыю «Сымон-музыка», які акцёры ігралі на сцэне Цэнтральнага дома афіцэраў спецыяльна для нас, танкаўцаў. Квіток на спектакль стаў для студэнтаў і выкладчыкаў лепшым падарункам ад рэктарата да пачатку новага семестра.

Дзейства, якое разгарнулася перад намі, нездарма носіць вызначэнне «містэрыя» (гэтае грэчаскае слова перакладаецца як тайна, таінства). Спектакль сапраўды насычаны ўмоўнымі, сімвалічнымі сцэнамі, якія перадаюць таямніцу чалавечага жыцця і смерці, народнага музычнага мастацтва, кахання і вернасці. У цэнтры ўвагі — лёс таленавітага сялянскага хлопчыка Сымона, які не сустракае паразумення сярод блізкіх і таму вымушаны блукаць па свеце. Гісторыя яго вандраванняў, сустрэч з рознымі людзьмі і складае сюжэтную канву спектакля.

4_500x353

Трагедыя Сымона не толькі ў тым, што ён застаецца ізгоем сярод людзей. Хлопец нарэшце сустракае дзяўчыну, якая захапляецца яго ігрой, разумее яго ўнутраны свет, аднак ён не можа абараніць каханую ад гвалту і вар’яцтва. Аўтар сцэнічнай версіі і рэжысёр-пастаноўшчык Мікалай Пінігін адышоў ад коласаўскага «хэпі энда»: спектакль заканчваецца ўмоўнай сцэнай смерці галоўных герояў, уваходжаннем іх у човен Харона. І такі ход падаецца мне цалкам апраўданым: калі няма ўмоў для развіцця мастацтва, яно памірае. На жаль, Сымон жыў якраз у такі час, пра які і напісаў Якуб Колас: «Колькі талентаў звялося…».

У цэлым спектакль пакідае сумныя, але светлыя ўражанні. Драматычны пафас разбаўляецца вобразам Дзеда Жабрака, гумарыстычнага персанажа, жартаўніка і хітруна, ролю якога бліскуча выконвае лаўрэат Дзяржаўных прэмій СССР і Рэспублікі Беларусь, заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь Віктар Манаеў. Нельга не адзначыць арыгінальнае музычнае і пластычнае афармленне, якое стварала дынамізм дзеяння.

Хочацца выказаць шчырую ўдзячнасць рэктарату БДПУ, які робіць студэнтам такія «высокамастацкія» падарункі. І, безумоўна, артыстам Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы, якія, як заўжды, на вышыні.

Вераніка МАНДЗІК


16 верасня 2010 года, № 11 (1078)

КЛАСІКА НА СЦЭНЕ БДПУ

Свята ведаў, паспяхова распачатае раніцай 1 верасня, прадугледжвала шмат сюрпрызаў. Бадай, самым прыемным з іх стала выступленне на сцэне актавай залы БДПУ артыстаў Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. Яны прыйшлі ў нашу alma mater, каб павіншаваць першакурснікаў з пачаткам навучальнага года і адначасова адкрыць 91_ы тэатральны сезон. Лепшага падарунка ад рэктарата сваім студэнтам і быць не магло, тым больш што ўвазе гледачоў была прадстаўлена знакамітая, усімі любімая, вывераная часам і, не пабаюся гэтага слова, неўміручая «Паўлінка».

 
Як адзначыў рэктар БДПУ, прафесар П. Дз. Кухарчык, такая незвычайная падзея за 96 гадоў існавання нашай навучальнай установы адбылася ўпершыню. Звяртаючыся да першакурснікаў, Пётр Дзмітрыевіч заўважыў: «Толькі той, хто любіць вучыцца, будзе паспяховым у сваім жыцці. Памятайце, што студэнцтва – самая лепшая пара, таму трэба імкнуцца быць паспяховым у вучобе, актыўна ўдзельнічаць у грамадскім і творчым жыцці ўніверсітэта, і тады вы абавязкова зоймеце годнае месца ў нашай краіне». Павіншаваць будучых настаўнікаў з Днём ведаў прыйшоў генеральны дырэктар Купалаўскага тэатра Павел Іванавіч Палякоў. Госць выказаў падзяку за магчымасць знаходзіцца на ўтульнай сцэне БДПУ і пажадаў першакурснікам, каб усе цяжкасці, што паўстануць перад імі на працягу студэнцкага жыцця, пераадольваліся лёгка і ўмацоўвалі волю і дух. І вось, нарэшце, перад гледачамі разгортваецца тэатральнае дзейства. Вядучы – заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь У. Рагаўцоў – знаёміць нас з персанажамі камедыі. Упэўнена, што пераважная большасць прысутных чытала п’есу Янкі Купалы, а вось яе тэатральную пастаноўку, відаць, бачылі толькі адзінкі. Тым больш цікава назіраць, як ажываюць любімыя літаратурныя героі, таленавіта ўвасобленыя артыстамі тэатра. Вось прыгажуня Паўлінка (В. Гарцуева) сумуе без свайго каханага – Якіма Сарокі (С. Чуб). А вось з’яўляецца Сцяпан Крыніцкі (А. Гарцуеў), які сварыцца на дачку за няправільны выбар жаніха. Найбольш прыхільна гледачы сустракаюць сямейную пару Пустарэвічаў – Пранцыся (народны артыст СССР Г. Аўсяннікаў) і Агату (Т. Міронава), якія з’яўляюцца галоўнымі носьбітамі гумару ў камедыі. Асабліва хацелася б адзначыць выдатную ігру Алега Гарбуза, які выконваў ролю фанабэрыстага і дурнаватага «шляхціца» Адольфа Быкоўскага. Дасціпны народны гумар, якім прасякнута п’еса, і цудоўнае выканальніцкае майстэрства артыстаў зрабілі сваю справу: уся зала шчыра смяялася з трапных жартаў персанажаў камедыі.

Мне здаецца, вельмі сімвалічна, што ў сваё студэнцкае жыццё прадстаўнікі маладой змены ўвайшлі, так бы мовіць, праз дзверы мастацтва. Гэты дзень, безумоўна, запомніцца ім надоўга, калі не назаўжды, бо цяжка знайсціпа сіле эмацыянальнага ўздзеяння нешта больш моцнае, чым сапраўднае, высокае тэатральнае майстэрства.

Вераніка МАНДЗІК

5_500x334


27 мая 2010 года, №7 (1075)

Не пакідай мяне

Май — асаблівы месяц. Падчас святкавання Дня Перамогі нас перапаўняюць глыбокія эмацыйныя перажыванні: горыч страт, што прынесла Вялікая Айчынная, удзячнасць тым, хто аддаў сваё жыццё за мір ва ўсім свеце, павага да тых, хто здолеў выстаяць у гэтай жудаснай вайне. Гэтыя пачуцці нанова змаглі перажыць больш за трыста студэнтаў і выкладчыкаў БДПУ, якім рэктарат нашага ўніверсітэта падараваў білеты на спектакль па п’есе Аляксея Дударава «Не пакідай мяне» ў выкананні артыстаў Драматычнага тэатра Беларускай Арміі.

Спектакль закранае найбольш актуальныя пытанні, якія нам, будучым педагогам, давядзецца абмяркоўваць са сваімі выхаванцамі. Гэта праблемы, звязаныя з маральным выбарам чалавека ў экстрэмальных абставінах, яго адвагай і пачуццём патрыятызму, а таксама адносінамі паміж людзьмі.

Перад намі паўсталі маладыя людзі таго часу, поўныя моцы духу і гатоўнасці абараніць сваю Радзіму. Яны здолелі зрабіць тое, што ў мірныя часы не паддаецца асэнсаванню. Слухаючы іх гісторыі, мы міжволі параўноўвалі сябе з героямі спектакля, пытаючыся: «А ці змог бы я так?»

Галоўныя героі — атрад маладых дзяўчат, якія разам са сваім камандзірам павінны былі выканаць заданне, магчыма, апошняе ў іх жыцці… Мы аддаём ім даніну павагі за стойкасць і мужнасць, праяўленыя пры падрыхтоўцы і выкананні баявой задачы.

Мы, гледачы, якія дзякуючы выдатнай ігры акцёраў сталі сведкамі гэтых падзей, не дыхаючы, са слязьмі на вачах назіралі за тым, што адбывалася на сцэне. Пасля спектакля кожны з нас яшчэ доўга знаходзіўся пад уздзеяннем убачанага і перажытага.

Вольга КАЦУБА, Дыяна СУЛІМА, студэнткі факультэта

эстэтычнай адукацыі


29 красавіка 2010 года, №6 (1073)

Я, ты, ён, яна… Разам — «МЫ!»

Гісторыя любой навучальнай установы складаецца з сістэмы традыцый. І чым больш стракатае і шырокае іх кола, тым ярчэйшы летапіс. Калі з кнігі ўліковых запісаў пра БДПУ выкінуць старонкі, звязаныя з тэатрам «Мы», яна заўважна патанчэе: творчая лабараторыя, якая прайшла шлях ад факультэцкай каманды КВЗ да народнага тэатра, жыве ўжо чвэрць стагоддзя . Разабрацца ў аповесці пра «Мы» і прачытаць схаванае паміж радкамі нам дапамог стваральнік і нязменны мастацкі кіраўнік тэатра Ігар Васільевіч КАРПЕНКА, былы прарэктар БДПУ, а зараз — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь.

 
— Ігар Васільевіч, з чаго пачыналася гісторыя «Мы»?

— Ва універсітэце, тады інстытуце імя А.М. Горкага, на гістарычным факультэце існавала група аднадумцаў, чыя супольнасць патрабавала нейкага афармлення. Так і з’явіўся тэатр «Мы». Яго гісторыя пачалася 1 красавіка 1985 года. Тады сваім выступленнем мы аднавілі факультэцкую традыцыю правядзення «Гумарын». Наш тэатр прайшоў шлях ад камічных студэнцкіх мініяцюр да паўнавартасных пастановак, першай з якіх стала «Сабака на сене» Лопэ дэ Вега.

— Як Вы лічыце, што з’яўляецца галоўным набыткам тэатра?

— Галоўнае дасягненне — гэта тая духоўная эвалюцыя, якая адбываецца з акцёрамі ў працэсе працы, і абуджэнне ў нашых гледачах сапраўднага інтарэсу да жыцця. Я не лічу ўхваленне публікі найлепшым вынікам. Куды больш важна «зачапіць» чалавека за жывое, няхай ён нават і застанецца незадаволеным. Галоўнае, каб глядач задумаўся, паразважаў.

— Які склад трупы тэатра «Мы» і як ён фарміруецца?

— За час існавання праз нашу «кухню» прайшло каля 150 выпускнікоў БДПУ, зараз у складзе трупы каля трыццаці чалавек. Я не думаю, што можна ацаніць патэнцыял чалавека за адну сустрэчу, таму першапачатковы адбор не з’яўляецца сур’ёзным экзаменам. Значна больш складана замацавацца ў калектыве. Для гэтага трэба праяўляць актыўнасць, працаваць над сабой.

— Раскажыце, калі ласка, пра фестывальнае жыццё тэатра.

— За 25-гадовую гісторыю «Мы» бачылі ў многіх гарадах Беларусі, а таксама ў Кіеве, Ялце, Курску. Ужо два гады запар тэатр удзельнічае ў рабоце фестывалю ў Днепрапятроўску. У 2008 г. «Мы» ўзялі там Гран-пры, у 2009 — прэмію «За лепшую рэжысуру», другую па значнасці.

— Вашы сённяшнія калегі папоўнілі глядацкае кола «Мы»?

— Так, некаторыя з іх наведваюць спектаклі тэатра. Напрыклад, нашым гледачом з’яўляецца вядомы дзеяч беларускай тэатральнай сцэны і парламентарый Генадзь Давыдзька.

— Ці здаралася так, што ў студэнтаў-акцёраў узнікалі цяжкасці з вучобай з-за захаплення тэатрам?

— Часам так адбывалася, але я не стамляюся паўтараць: «Калі не можаш спалучаць вучобу і тэатр — вучыся!»

— Што Вы плануеце ўвасобіць на сцэне ў будучым?

— Наконт планаў распавядаць не люблю. Скажу толькі, што ёсць жаданне па­працаваць з творамі Маякоўскага.

— Вашы пажаданні артыстам і гледачам.

— Акцёрам тэатра скажу: «Уздымайце гледача да свайго ўзроўню, а каб гэта атрымалася, трэба многае ўмець, ведаць, перажыць». Гледача папрашу часцей задумвацца, і не толькі над убачанымі спектаклямі.

Аляксей Н. КАВАЛЕНКА

6_500x334


29 красавіка 2010 года, №6 (1073)

«ВЕЧАР» — ПРАДМОВА ДА СВІТАНКУ

У рамках дагавора аб супрацоўніцтве Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы запрасіў студэнтаў і выкладчыкаў нашага універсітэта на творчую сустрэчу з драматургам Аляксеем Дударавым і рэжысёрам Валерыем Раеўскім. А каб уражанне ад наведвання беларускага храма Мельпамены было больш поўным, гасцям прапанавалі паглядзець спектакль «Вечар».

 Бурнымі апладысментамі гледачы сустракалі выканаўцаў вядучых роляў — народнага артыста СССР Генадзя Аўсяннікава, народнага артыста Беларусі Генадзя Гарбука, артыстку Тамару Міронаву і, вядома ж, аўтара п’есы Аляксея Дударава. На сцэну да купалаўцаў падняліся студэнты. Букеты кветак і шчырыя словы падзякі сталі красамоўным сведчаннем таго, як высока ацанілі будучыя педагогі майстэрства акцёраў і рэжысёрскую работу Валерыя Раеўскага.

Рэакцыя моладзі натхніла Аляксея Дударава. Ён прызнаўся, што не без хвалявання назіраў за гледачамі з-за куліс, прыслухоўваўся да «дыхання» залы, сачыў за рэакцыяй публікі. Драматург выказаў шчырую ўдзячнасць студэнтам нашага універсітэта за ўвагу, настрой на філасофскае асэнсаванне ўбачанага.

Хутка Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Янкі Купалы зачыніцца на капітальны рамонт. І пакуль памяшканне тэатра будзе абнаўляцца, мы зможам сустракацца з любімымі акцёрамі і спектаклямі на іншых тэатральных пляцоўках, у тым ліку і на сцэне актавай залы БДПУ.

Надзея СЯТКОЎСКАЯ

7_500x377