Вялікай Перамозе прысвячаецца

22 мая 2017 года, № 7 (1195)

9 мая_Плошча Перамогі_абзац 1

9 мая прадстаўнікі працоўнага калектыву і студэнцкай моладзі БДПУ прынялі ўдзел ва ўрачыс тай цырымоніі ўскладання вянкоў і кветак да манумента Перамогі ў Мінску.

Штогод у гэты дзень плошча Перамогі становіцца цэнтрам сталічных урачыстасцей. Вось і сёлета аддаць даніну павагі загінуўшым воінам сюды прыйшлі тысячы людзей. У іх ліку – танкаўцы ў яркіх фірмовых куртках, са сцягамі ўніверсітэта і горада Мінска, з сімвалам свята – кветкамі Вялікай Перамогі. Ветэраны, прысутныя хвілінай маўчання ўшанавалі вечную славу і памяць героям Айчыны.

9 мая_Плошча Перамогі_абзац 2

9 мая студэнткі гістарычнага факультэта БДПУ Д. Дробыш, Ю. Маружэнка, Л. Малашанка і А. Перагудава ў складзе актывістаў ПА РГА «Белая Русь» прынялі ўдзел у правядзенні святочнага мерапрыемства, прысвечанага 72-й гадавіне Вялікай Перамогі. Дзяўчаты дапамагалі ветэранам падчас цырымоніі ўскладання кветак, а таксама ўручалі ім памятныя падарункі ад грамадскага аб’яднання, членамі якога з’яўляюцца. Кіраўніцтва РГА «Белая Русь» выказала падзяку прадстаўнікам БДПУ, у тым ліку кіраўніку ўніверсітэцкай пярвічнай арганізацыі А. У. Канойку.

9 мая_Дворык БДПУ_абзац 4

7 мая ў рамках валанцёрскага праекта «Памяць юных сэрцаў» студэнты факультэта дашкольнай адукацыі БДПУ пад кіраўніцтвам старшага выкладчыка кафедры методык дашкольнай адукацыі Любові Барысаўны Багдановіч усклалі кветкі да Магілы Невядомага Салдата. Будучыя педагогі ўшанавалі памяць загінуўшых у баях воінаў хвілінай маўчання.

– Мы ганарымся тым, што нашы дзяды і прадзеды адстаялі свабоду Бацькаўшчыны, гэтым самым падараваўшы нашчадкам мір і незалежнасць. Гэта Вялікая Перамога, і яна наша агульная. Подзвіг народа нельга забыць, і мы рады, што мерапрыемствы па ўшанаванні памяці герояў штогод праходзяць у нашым універсітэце, – падзялілася ўдзельніца акцыі Лізавета Бурэц.

9 мая_Малы Трасцінец_абзац 6

6 мая ва ўнутраным дворыку ўніверсітэта ля помніка студэнтам і выкладчыкам БДПУ, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, прайшла цырымонія ўскладання кветак, прымеркаваная да 72-годдзя Вялікай Перамогі. Словы ўдзячнасці і прызнання былі выказаны таксама ў адрас педагогаў-ветэранаў БДПУ. Колькі б часу ні прайшло, іх подзвіг для нашага пакалення назаўжды застанецца прыкладам мужнасці і адвагі. Святы абавязак кожнага – памятаць пра гэта!

6 мая супрацоўнікі БДПУ наведалі Палац Рэспублікі, дзе адбыліся ўрачысты сход і канцэрт майстроў мастацтваў Беларусі, прысвечаныя Дню Вялікай Перамогі.

5 мая актыў ПА ГА «БРСМ» БДПУ і валанцёрскі клуб «Добрае сэрца» факультэта дашкольнай адукацыі арганізавалі і правялі мітынг з ускладаннем кветак да помніка ахвярам фашызму ў вёсцы Малы Трасцянец. У мерапрыемстве прынялі ўдзел навучэнцы профільнага класа педагагічнай накіраванасці ДУА «СШ № 6 г. Мінска», выхаванцы ДУА «Яслі-сад № 35 г. Мінска» і ДУ «Дзіцячы дом-інтэрнат для дзяцей-інвалідаў з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця». Сярод выступоўцаў былі намеснік дэкана ФДА І. Г. Гушчынская, кіраўнік валанцёрскага клуба, старшы выкладчык кафедры агульнай і дзіцячай псіхалогіі А. П. Часнакова, загадчык ДУА «Яслі-сад № 35 г. Мінска» А. Л. Набойкіна.

9 мая_абзац 7

Студэнты і супрацоўнікі alma mater 4–5 мая наведалі 11 ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны – былых работнікаў БДПУ. Супрацоўнікі і студэнты-актывісты выказалі ім падзяку ад імя кіраўніцтва ўніверсітэта, грамадскіх арганізацый і сябе асабіста за неўміручы подзвіг падчас самай жудаснай вайны чалавецтва, уручылі кветкі, віншавальныя паштоўкі і грашовыя падарункі ад рэктарата БДПУ з пажаданнем моцнага здароўя, бадзёрасці і даўгалецця.

9 мая_Дадаян_абзац 7

Пры падтрымцы БРСМ прайшла акцыя «Кветкі Вялікай Перамогі», падчас якой ветэранам быў перададзены сімвал акцыі – кампазіцыя з яблыневай кветкай і чырвона-зялёнай стужкай.

Ветэраны падзякавалі рэктару БДПУ А. І. Жуку, старшыні прафкама І. А. Вабішчэвічу, в. а. старшыні Савета ветэранаў БДПУ В. П. Алавяннікаву за ўвагу і падтрымку, пажадалі роднаму ўніверсітэту росквіту і актыўнага жыцця, а супрацоўнікам – навуковага і творчага поспеху і выказалі спадзяванне, што маладое пакаленне захавае мірнае неба над роднай Беларуссю.

9 мая_Кавалёва_абзац 7


23 чэрвеня 2015 года, № 9 (1164)

ДАМОЎ, У РОДНЫ ІНСТЫТУТ

Вялікая Айчынная вайна расцерушыла, раскідала па франтах, па ўсіх рэгіёнах неабсяжнага Савецкага Саюза прафесарска-выкладчыцкі склад Мінскага педагагічнага інстытута. Так, кандыдат гістарычных навук дацэнт А. П. П’янкоў быў накіраваны ў Молатаўскі ўніверсітэт, дзе працаваў спачатку выкладчыкам, а з 1943 г. – загадчыкам кафедры гісторыі СССР. У гэтай жа навучальнай установе працаваў кандыдат філалагічных навук дацэнт В. А. Андарсан.

3_1

Вызваленне Мінска 3 ліпеня 1944 г. было з радасцю сустрэта выкладчыкамі, якія знаходзіліся далёка ад Беларусі. Яны адразу ж пачалі рыхтавацца да пераезду ў беларускую сталіцу, каб распачаць працу ў педінстытуце. Істотную дапамогу ў гэтай справе аказала тагачасны наркам асветы Е. К. Уралава. Яна звярнулася да наркамата асветы Савецкага Саюза і кіраўніцтва ВНУ, дзе працавалі выкладчыкі з Беларусі, з просьбай, каб тыя «адпусцілі» нашых землякоў дадому – на вызваленую Радзіму. Аднак гэта было не так проста, бо расійскія ўніверсітэты і інстытуты адчувалі недахоп спецыялістаў, а таму неахвотна развітваліся з выкладчыкамі-беларусамі. Так, напрыклад, пытанне аб заканчэнні працы А. П. П’янкова ў Молатаўскім універсітэце вырашалася на саюзным узроўні некалькі месяцаў, і толькі пасля настойлівых намаганняў партыйна-савецкага кіраўніцтва Беларусі дацэнт у рэшце рэшт прыехаў у Мінск. Восенню 1944 г. ён змог прыступіць да працы ў педінстытуце.

3_2

З пераможанага Берліна ў 1945 г. вярнуўся ў сталіцу былы дырэктар Мінскага педінстытута М. Макарэвіч. Разам з выкладчыкамі і студэнтамі ён літаральна падымаў з руінаў і папялішчаў alma mater.

З Чэхаславакіі, якую вызваляў 3-і Украінскі фронт, у 1945 г. вярнуўся М. Булахаў. Ужо праз год ён паступіў у аспірантуру МПІ імя А. М. Горкага, а пасля яе заканчэння ўсё сваё жыццё звязаў з педінстытутам.

Мы ўзгадалі толькі некаторых выкладчыкаў, якія вярнуліся ў 1944–1945 гг. у вызвалены Мінск. На самай справе іх было больш – тых, хто сваёй самаахвярнай працай разам з мінчанамі, разам з усёй нашай рэспублікай аднаўляў і падымаў на новую вышыню флагман педагагічнай адукацыі краіны. Рупліўцы рабілі гэта апантана і натхнёна, бо яны вярнуліся ў свой родны дом.

Анатоль ВЯЛІКІ, загадчык кафедры гісторыі Беларусі і славянскіх народаў


23 чэрвеня 2015 года, № 9 (1164)

ПА ПАМЯТНЫХ МЯСЦІНАХ СТАЛІЦЫ

Студэнты 2-га курса факультэта фізічнага выхавання БДПУ ў рамках практыкі «Летні вучэбны збор» прайшлі па памятных мясцінах Мінска. Падчас экскурсіі, прымеркаванай да 70-годдзя Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне, яны наведалі Рэспубліканскі Палац культуры ветэранаў, Востраў Слёз, Стэлу «Мінск – горад-герой», Парк Перамогі, Плошчу Дзяржаўнага сцяга Рэспублікі Беларусь.

3_4

У Рэспубліканскім Палацы культуры ветэранаў другакурснікі сустрэліся з дзельнікамі харавога калектыву «Славянскі сувенір». Сярэдні ўзрост спевакоў-аматараў перавышае 70 гадоў. Некаторыя з іх у дзіцячым узросце перажылі гады ваеннага ліхалецця і сёння з’яўляюцца рэальнымі сведкамі падзей Вялікай Айчыннай. Удзельнікі хору выканалі некалькі твораў са свайго рэпертуару, а ўзнагародай ім былі не толькі апладысменты, але і кветкі ад студэнтаў. Прадстаўнікоў самага спартыўнага факультэта БДПУ ўразіла знаёмства з салісткай калектыву – маці шасціразовага алімпійскага чэмпіёна ХХV Алімпійскіх гульняў у Барселоне (1992 г.), 14-разовага чэмпіёна свету, 10-разовага чэмпіёна Еўропы па спартыўнай гімнастыцы Віталя Шчэрбы. Будучыя педагогі з цікавасцю паслухалі пра некаторыя падрабязнасці выхавання аднаго з найлепшых гімнастаў усіх часоў і народаў.

3_3

У кожным пункце маршрута студэнты даведваліся новыя цікавыя факты ад арганізатараў экскурсіі – дацэнта кафедры спартыўна-педагагічных дысцыплін С. С. Агароднікава і выкладчыка гэтай жа кафедры С. С. Лаўрыновіч.

Наш кар.


4 чэрвеня 2015 года, № 8 (1163)

ЦЯЖКАЕ ЛЕТА СОРАК ЧАЦВЁРТАГА

«Н» працягвае публікацыю артыкулаў, прысвечаных ваенным подзвігам супрацоўнікаў і выхаванцаў нашай alma mater, – франтавікоў,падпольшчыкаў, партызанаў. І сёння разам з дацэнтам кафедры гісторыі Беларусі і славянскіх народаў Анатолем ВЯЛІКІМ мы хочам аддаць належнае яшчэ аднаму агульнаму вялікаму подзвігу. Яго здзейснілі людзі, якія адбудоўвалі Беларусь, узнімалі яе з руін, вярталі да мірнага жыцця. А рабіць гэта было вельмі няпроста…

Адна з найважнейшых задач, якая паўстала перад урадам БССР летам 1944 г., – аднаўленне сістэмы вышэйшай адукацыі, у тым ліку і педагагічнай. Савет Народных Камісараў 29 чэрвеня прыняў пастанову аб аднаўленні дзейнасці МПІ імя А. М. Горкага. Пачалі працаваць тыя ж факультэты, што і да вайны: мовы і літаратуры (рускае і беларускае аддзяленні), гістарычны, педагагічны, замежных моў (аддзяленні англійскай, нямецкай і французскай мовы).

Паколькі да 1 верасня не паспелі поўнасцю падрыхтаваць інстытуцкія аўдыторыі, заняткі пачаліся 2 кастрычніка ў школах №13 і № 35 г. Мінска і ў адрамантаваных студэнцкіх інтэрнатах. Выкладчыкі, навучэнцы, абслугоўваючы персанал уласнымі сіламі зрабілі многае, каб прывесці памяшканні alma mater у належны стан: напрыклад, сабралі ў інстытуцкай сталярнай майстэрні мэблю і самае неабходнае абсталяванне для аўдыторый.

У 1944 г. педінстытут літаральна «выжываў». Для забеспячэння сталоўкі прадуктамі студэнты восенню былі накіраваны ў Мінскі раён на збор бульбы. Ім аддалі 10 % ад сабранага ўраджаю. У выніку МПІ атрымаў 60 т бульбы. Акрамя таго, інстытуту была выдзелена зямля, дзе вырошчвалася садавіна і гародніна. Гэтыя меры дапамаглі выкладчыкам і студэнтам перажыць першы пасляваенны вучэбны год. Кіраўніцтва інстытута арганізавала для студэнтаў двухразовае харчаванне, праўда, бясплатным быў толькі хлеб, астатнія ж прадукты яны мусілі купляць.

Каб студэнты і выкладчыкі мелі прыстойны выгляд, у МПІ былі адкрыты ўласная цырульня і майстэрня па рамонце і пашыве абутку ды адзення. Будучыя педагогі абслугоўваліся тут з істотнымі зніжкамі, маглі, скажам, «падагнаць» пад свой памер адзенне, якое бясплатна выдзялялася для найбольш абяздоленых студэнтаў і выкладчыкаў Чырвоным Крыжам.

Жыллёвыя ўмовы былі далёкія ад камфортных. Кіраўніцтва інстытута адзначала, што «студэнты ў інтэрнатах забяспечаны толькі ложкамі і матрацамі, бялізны зусім няма. У інтэрнатах адсутнічае асвятленне, таму студэнты пазбаўлены магчымасці ўвечары рыхтавацца да заняткаў».

Тым не менш, нягледзячы на цяжкасці, сацыяльную і матэрыяльную неўладкаванасць, адсутнасць элементарных бытавых умоў для працы і вучобы, педагагічны інстытут амаль адразу пасля вайны пачаў выконваць сваю пачэсную і такую неабходную для краіны місію – рыхтаваць настаўніцкія кадры.


4 чэрвеня 2015 года, № 8 (1163)

З ФРОНТУ – У СТУДЭНЦКІЯ АЎДЫТОРЫІ

Пасля заканчэння вайны Беларусі трэба было пераходзіць да мірнага жыцця. Актыўна ўключыўся ў гэты працэс МПІ імя А. М. Горкага, які аператыўна пачаў рыхтавацца да першага пасляваеннага прыёму студэнтаў.

Кіраўніцтва ўстановы правяло актыўную, як сказалі б сёння, прафарыентацыйную працу. На базе інстытута былі арганізаваны бясплатныя месячныя падрыхтоўчыя курсы, на якіх вучылася 210 чалавек. Акрамя таго, выкладчыкі накіраваліся ў 23 раёны рэспублікі, дзе праводзілі агітацыйныя мерапрыемствы. Шырока выкарыстоўваліся магчымасці рэспубліканскай прэсы: друкаваліся аб’явы, плакаты з умовамі паступлення. На ўсіх прадпрыемствах Мінска былі арганізаваны сходы моладзі, на якіх выступалі выкладчыкі інстытута.

Праведзеная праца дала плённы вынік: у МПІ было прынята 416 чалавек. Абсалютная большасць з іх – дзяўчаты, што было трагічна заканамерна: вайна забрала жыцці тысяч юнакоў.

Сорак пяць залічаных з’яўляліся ўдзельнікамі Вялікай Айчыннай вайны і прыйшлі на заняткі з баявымі ўзнагародамі, якія яны атрымалі за мужнасць і гераізм. Спецыяльна для студэнтаў-інвалідаў кіраўніцтва выдзеліла ў якасці жылых асобныя пакоі ў самім будынку інстытута, каб ім было зручней прыходзіць на заняткі.

Большасць навабранцаў былі беларусамі (78 %), рускімі (10 %), яўрэямі (9 %) і ўкраінцамі (1 %); астатнія – прадстаўнікі іншых нацыянальнасцей.

Студэнты першага пасляваеннага набору былі вельмі «слабымі». Дырэктар МПІ М. Жаўрыд адзначаў: «На іспытах па беларускай мове абітурыенты не маглі фармуляваць правілы, прыводзіць прыклады, разбіраць сказы. Некаторыя нават не адрознівалі часціны мовы. Пісьмовыя работы мелі ў значнай ступені павярхоўны характар». Разам з тым ён глядзеў на будучых педагогаў з аптымізмам і падкрэсліваў, што «пры сістэматычнай працы над сабою яны змогуць ліквідаваць прабелы ў ведах». Яго спадзяванні апраўдаліся: напружаная праца выкладчыкаў і студэнтаў прынесла плён. Падчас летняй сесіі 82,7 % будучых педагогаў здалі экзамены паспяхова, у тым ліку на «выдатна» – 26,5 %, «добра» – 40,6 %, «здавальняюча» – 31 %.

Гэта было дасягненне, сапраўдная перамога, здзейсненая ў вельмі неспрыяльных умовах: недахоп абсталявання і кніг, паўгалоднае існаванне, адсутнасць аўдыторый і асвятлення, неўладкаванасць бытавых умоў. Выкладчыкі і студэнты разам, супольна не толькі аднавілі вучэбна-выхаваўчы працэс у інстытуце, але і заклалі аснову яго далейшага развіцця і росту. Нізкі паклон ім за гэта.


21 мая 2015 года, № 7 (1162)

ДОЎГІЯ ВЁРСТЫ ВАЙНЫ

Беларусь заўсёды будзе ганарыцца і памятаць тых, хто мужна і смела ваяваў на франтах Вялікай Айчыннай, атрымаў самыя высокія ўрадавыя ўзнагароды. Адным з іх з’яўляецца Герой Савецкага Саюза В.І. Тарлоўскі, выпускнік факультэта мовы і літаратуры МДПІ імя А. М. Горкага.

3_1

Нарадзіўся будучы герой 14 жніўня 1902 г. у в. Ачыжа Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці ў сям’і селяніна. У 1940 г. скончыў педагагічны інстытут і пачаў працаваць настаўнікам у в. Горкі Чэрвеньскага раёна. Мірнае жыццё ў адно імгненне было перакрэслена вайной…

В. І. Тарлоўскага прызываюць у Чырвоную Армію і накіроўваюць у Тамбоўскую школу малодшых камандзіраў, якую ён скончыў у студзені 1942 г. Сваё першае баявое хрышчэнне малады лейтэнант атрымаў у цяжкіх баях пад Харкавам, дзе праявіў сябе мужным і ўмелым камандзірам. А затым пачаліся доўгія вёрсты вайны: палаючы, амаль ушчэнт разбіты, але так і не захоплены немцамі Сталінград, потым пераможная Курская бітва, якая паклала пачатак карэннаму пералому ў Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай войнах, і нарэшце ў 1944 г. – родная беларуская зямля, за вызваленне якой ён атрымаў вышэйшую ўзнагароду – званне Героя Савецкага Саюза.

22 чэрвеня 1944 г. рота В. І. Тарлоўскага атрымала загад умацавацца на ўчастку дарогі Віцебск–Полацк і адрэзаць праціўніку шлях да адступлення. Заданне кіраўніцтва было выканана бліскуча. Рота пад камандаваннем гвардыі старшага лейтэнанта В. І. Тарлоўскага авалодала стратэгічным участкам шашы, захапіўшы ў палон каля паўсотні варожых салдат і двух афіцэраў. Праз два дні ў адным з баёў камандзір быў цяжка паранены і накіраваны на лячэнне ў тылавы шпіталь у г. Іванава. Тут ён атрымаў радасную навіну, якая надала байцу сілы – загадам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 22 чэрвеня 1944 г. яму было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.

Да студзеня 1945 г. В. І. Тарлоўскі лячыўся ў шпіталі, дзе медкамісіяй быў прызнаны не здольным да страявой службы. Паколькі ўсе родныя героя загінулі ў час вайны, то ён застаўся жыць у г. Іванава. З 1956 г. і да выхаду на пенсію працаваў па той спецыяльнасці, якую набыў у Мінску перад вайной настаўнікам-філолагам.

* * *

Загадчыка кафедры марксізмуле-нінізму Р. А. Пазняка прызвалі ў Чырвоную Армію з першых дзён вайны. І з самага пачатку ліхалецця ён паспытаў горыч паражэнняў, жорсткасць баёў і адчай адступлення. У кастрычніку 1941 г. Р. А. Пазняк удзельнічаў у вывадзе з акружэння двух палкоў, якія ўліліся ў склад 132-й дывізіі. Папоўненая новымі байцамі дывізія змагалася з немцамі пад Масквой, дзе вораг упершыню атрымаў паражэнне.

У 1943 г. Р. А. Пазняк быў пераведзены ў палітупраўленне Бранскага фронту, пераўтворанага пазней у 4-ы Прыбалтыйскі. Навыкі выкладчыка, атрыманыя падчас працы ў педагагічным інстытуце, былі заўважаны камандаваннем. У 1944 г. Р. А. Пазняка накіроўваюць на працу выкладчыкам Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзэ, якая адыгрывала важную ролю ў падрыхтоўцы агульнавайсковых камандных кадраў. Ваенную службу скончыў узванні палкоўніка ў 1956 г.

Анатоль ВЯЛІКІ, загадчык кафедры гісторыі Беларусі і славянскіх народаў


30 красавіка 2015 года, № 6 (1161)

МУЖНЫ БАЕЦ ДЗЯРЖЫНСКАГА ПАДПОЛЛЯ

Яшчэ адзін барацьбіт падполля, які выйшаў са сцен нашага ўніверсітэта, – Павел Хмялеўскі. Ён нарадзіўся ў 1914 г. у в. Путчына Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці. Перад вайной паспеў скончыць тры курсы факультэта мовы і літаратуры Мінскага педінстытута імя А.М. Горкага. З самага пачатку ліхалецця камсамолец П. Хмялеўскі дакладна ведаў, што будзе рабіць.

Ужо ў жніўні 1941 г. ён становіцца членам Дзяржынскага антыфашысцкага падпольнага камітэта «Смерць фашызму» і разам са сваімі таварышамі актыўна ўключаецца ў барацьбу нябачнага фронту. З восені 1941 г. камітэт наладжвае сувязі з мінскім падполлем і каардынуе з ім сваю дзейнасць. Пра мужнасць і актыўнасць Паўла сведчыць яго баявая характарыстыка, у якой адзначаецца: «арганізаваў у раёне (Дзяржынскім – А.В.) 6 антыфашысцкіх падпольных груп. У яго доме знаходзіўся штаб падпольнага камітэта, дзе пастаянна праходзілі нарады сувязных камітэта і партызанскіх атрадаў. Падробкай дакументаў і іншымі шляхамі выратаваў ад вывазу ў Нямеччыну 200 мясцовых жыхароў».

Актыўная падпольная дзейнасць Паўла не засталася па-за ўвагай фашыстаў. 8 кастрычніка 1942 г. ён быў арыштаваны мінскім СД і кінуты ў турму. Здавалася б, шанцаў на выратаванне не было: за кратамі юнак у дадатак захварэў на сыпны тыф. Аднак баявыя таварышы яго не пакінулі. У лістападзе з дапамогай мінскіх падпольшчыкаў Павел здзяйсняе ўдалыя ўцёкі з турмы і перапраўляецца ў партызанскі атрад імя Сталіна, які дзейнічаў у Стаўбцоўскім, Дзяржынскім і Івянецкім раёнах Мінскай і Баранавіцкай абласцей. Адвага, мужнасць Паўла Хмялеўскага былі заўважаны камандаваннем брыгады, і ў сакавіку 1943 г. яго прызначаюць камісарам партызанскага атрада «Бальшавік». У складзе гэтага атрада ён і сустрэў Перамогу.

За мужнасць і гераізм Павел Хмялеўскі быў узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I і II ступені, шматлікімі медалямі.


30 красавіка 2015 года, № 6 (1161)

РАЗВЕДЧЫЦА ЛЮСЯ, ЯКОЙ ГАНАРУСЯ

Старонкі гісторыі БДПУ перыяду Вялікай Айчыннай вайны – самыя трагічныя і ў той жа час самыя гераічныя. Сёння, напярэдадні свята Вялікай Перамогі, мы з гонарам і ўдзячнасцю ўзгадваем былых выкладчыкаў і студэнтаў, якія мужна змагаліся з нямецкімі акупантамі, тым самым набліжаючы запаветны дзень. Сярод іх – мінчанка Вольга Кухто.

3_1

Калі пачалася Вялікая Айчынная вайна, Вольга скончыла чатыры курсы факультэта мовы і літаратуры педінстытута імя А.М. Горкага. Яна з бацькамі не паспела эвакуіравацца, таму засталася ў акупаваным Мінску. Лёс дзяўчыны кардынальна змяніўся ранняй вясной 1942 г. У апошні дзень сакавіка пад Мінскам дэсантавалася група галоўнага разведупраўлення Генеральнага штаба наркамата абароны СССР пад камандаваннем Сяргея Вішнеўскага (Смелы), а 18 красавіка – яшчэ адна група, якую ўзначальваў радыст Леанід Барсукоўскі (Верас, Лёшка). У горадзе гэтыя дзве групы, якія налічвалі 8 чалавек, у тым ліку і В. Кухто, аб’ядналіся пад агульным кіраўніцтвам С. Вішнеўскага. Перад змагарамі ставілася задача збору разведвальнай інфармацыі пра дыслакацыю і перамяшчэнне нямецкіх войскаў са сталіцы, а таксама наладжвання сувязі з мінскімі падпольшчыкамі. Лёшка праз сваіх знаёмых ужо ў красавіку 1942 г. «далучыў да супрацоўніцтва савецкіх патрыётаў Станіслава Берасневіча і студэнтку педінстытута імя Горкага Вольгу Кухто». Паколькі ва ўсіх азведчыкаў былі мянушкі, то Вольга стала Люсяй. У далейшым яна супрацоўнічала з Л. Барсукоўскім, калі ён выходзіў на сувязь з Масквой. Яе задача заключалася ў падборы тайнікоў для радыёстанцыі, пераносцы з адной канспіратыўнай кватэры на другую, з аднаго раёна горада ў другі, вядзенні назірання падчас сеансаў сувязі.

3_3

Напрыканцы красавіка група С. Вішнеўскага ўстанавіла кантакт з мінскімі падпольшчыкамі, а напачатку мая 1942 г. разведчыкі ўпершыню выйшлі на сувязь з Цэнтрам. З гэтага часу пачынаецца пастаянная перадача разведдадзеных, якія збіралі для Смелага мінскія падпольшчыкі, аб становішчы акупаванага Мінска, дыслакацыі і перамяшчэнні нямецкіх воінскіх частак, праходжанні праз горад эшалонаў, дзейнасці сталічнага падполля, партызан і г. д. Актыўна займалася зборам інфармацыі, распаўсюджваннем лістовак, прыцягненнем да падпольнай работы надзейных людзей і В. Кухто.

3_2

У кастрычніку 1942 г. нямецкая контрразведка запеленгавала работу радыёстанцыі групы С. Вішнеўскага. Аднак тады дзякуючы прынятым мерам канспірацыі падпольшчыкам удалося пазбегнуць арышту. Праўда, вы-ходзіць на сувязь з Цэнтрам станавілася ўсё цяжэй і цяжэй. У сярэдзіне снежня 1942 г. над групай разведчыкаў навісла пагроза дэканспірацыі і арышту. Смелы прыняў рашэнне выйсці з Мінска і далучыцца да партызанскага атрада «Штурм» Мінскай вобласці. У пачатку студзеня 1943 г. уся група С. Вішнеўскага, у тым ліку і В. Кухто, трагічна загінула.

Пасля вайны ў Заслаўі ім быў пастаўлены сціплы помнік, дзе ёсць прозвішча і Вольгі Кухто, якая аддала жыццё ў змаганні з ворагам. Вечная памяць героям!


30 красавіка 2015 года, № 6 (1161)

ПАКУЛЬ ЖЫВАЯ ПАМЯЦЬ ПРА ВАЙНУ…

У шэрагу мерапрыемстваў, якія праводзяцца ў БДПУ ў гонар 70-годдзя Вялікай Перамогі, асаблівае месца займае Рэспубліканскі конкурс чытальнікаў «Не згасне свечка памяці». Арганізатары спаборніцтва (прадстаўнікі факультэта беларускай і рускай філалогіі нашага ўніверсітэта) нават не маглі ўявіць, што знойдзецца столькі жадаючых у ім паўдзельнічаць – больш за 550 чалавек! Давялося рабіць прамежкавыя паўфінальныя чытанні, каб выявіць мацнейшых. Менавіта яны выступалі перад членамі журы 24 красавіка, у дзень фіналу мерапрыемства.

4_2

Рэспубліканскі конкурс праводзіўся сярод вучняў 9–11 класаў. Геаграфія яго даволі шырокая. Самая вялікая колькасць удзельнікаў (больш за 300 чалавек) прадстаўлялі агульнаадукацыйныя ўстановы сталіцы, шмат школьнікаў прыехала з раёнаў Мінскай вобласці. Прадэманстраваць свае выканальніцкія здольнасці вырашылі і вучні з Брэсцкай, Віцебскай, Гомельскай абласцей.

У залах і аўдыторыях гучалі пранікнёныя радкі Р. Раждзественскага, Э. Асадава, А. Макаёнка, Я. Сі-пакова, Максіма Танка, Б. Пастэрнака, А. Твардоўскага… Вершы, проза, драматургія, беларуская і руская мовы, творы, знаёмыя з дзяцінства, і словы, якія чуеш упершыню. Перад членамі журы паўфінальных этапаў стаяла сапраўды нялёгкая задача. І ўсё ж яны з ёю справіліся: фіналістамі трохдзённага выканальніцкага марафону сталі 39 вучняў. Усе ўдзельнікі атрымалі дыпломы лаўрэатаў, флэш-карты, сувеніры з сімволікай БДПУ.

4_1

Прыемна, што за канкурсантаў «хварэлі» не толькі настаўнікі, але і бацькі. Фіналісты перад дзвярыма запаветнай залы хваляваліся, у соты раз прагаворвалі тэксты, рэпеціравалі, слухалі настаўленні кіраўнікоў. Мне ўдалося распытаць гасцей пра ўражанні ад маштабнага літаратурна-мастацкага мерапрыемства.

«За дзевяцікласніка Андрэя Баранава адчуваю сапраўдны гонар. Радуюся, што ён трапіў у фінал конкурсу», – гаворыць перад пачаткам выніковага іспыту настаўніца рускай мовы і літаратуры ДУА «Сярэдняя школа № 52 г. Гомеля» А.Я. Сырамятнікава. І дадае, што ў гэты дзень хвалюецца, напэўна, больш за свайго вучня. Сам жа Андрэй, знешне даволі спакойны, ахвотна расказаў гісторыю ўдзелу ў мерапрыемстве: «Даведаўся пра конкурс, калі быў у школьным лагеры. Паўдзельнічаць прапанавала Алена Яўгенаўна: у мяне ж «дзясятка» па рускай літаратуры! Калі яна паведаміла, што спаборніцтва адбудзецца ў Мінску і ў БДПУ, то я адразу пагадзіўся. Верш выбіраў доўга, разумеў, што большасць вучняў рыхтуе тэксты пра гора і слёзы – тое, чаго было шмат на вайне. А я падумаў, што салдатам Вялікай Айчыннай нават у акопах трэба было ўзнімаць баявы настрой, несці радасць. Таму абраў паэму «Васіль Цёркін». Главу «Два салдаты» вывучыў за 3 гадзіны. Мне вельмі прыемна, што апынуўся ў такім цудоўным горадзе. І ад БДПУ толькі станоўчыя ўражанні: тут так прыгожа! Прызнаюся, быў вельмі ўзрушаны, калі даведаўся, што разам са мной выступалі больш за паўсотні чалавек. Аднак гэта не прымусіла хвалявацца. Наадварот: я ўсё больш і больш удасканальваўся ў чытанні паэмы. І вось я ў фінале… Не буду загадваць. Жадаю ўсім удачы!»

Перажывала за свайго выхаванца і настаўніца беларускай мовы і літаратуры ДУА «Сярэдняя школа №199 г. Мінска» Л.М. Свеч. Яе вучань Канстанцін Шульга, па словах Ларысы Мікалаеўны, мужна хавае эмоцыі «за кадрам». Максімальная сабранасць уласціва і дзяўчатам, ад выступлення якіх яна ў гэты дзень атрымала сапраўднае задавальненне: «Лёгка і прыемна слухаць сённяшніх канкурсантаў. Адчуваю асалоду ад іх выканальніцкага майстэрства, заўважаю пранікнёнасць, заглыбленасць у твор». Канстанцін таксама задаволены мерапрыемствам: «У БДПУ нас прымаюць проста выдатна. Конкурс добра арганізаваны, праходзіць у атмасферы добразычлівасці і павагі да ўдзельнікаў. Члены журы слухаюць уважліва, з глыбокім інтарэсам. Рады, што выйшаў у фінал. Для мяне гэта таксама перамога».

4_3

Кіраўнік узорнага тэатра-студыі «Нюанс» ДУА «Сярэдняя школа № 7 г. Барысава», настаўнік акцёрскага майстэрства З. М. Міхалькевіч падзялілася асабістымі ўражаннямі: «Наша адзінаццацікласніца Дар’я Глушкова чытала маналог Джуліі з аповесці Васіля Быкава «Альпійская балада». Уявіце, наколькі гэта складана для маладой дзяўчыны. Была праведзена велізарная праца па развіцці сцэнічнай культуры, якой, на маю думку, неставала некаторым сённяшнім канкурсантам. Хоць, безумоўна, вучні школ – гэта не прафе-сійныя чытальнікі. Калі ў будучым спаборніцтва стане традыцыйным, добра было б праводзіць адпаведную рэжысёрскую падрыхтоўку. Радуе, што ўдзел у чытаннях бяруць хлопцы: іх выступленні ўспрымаюцца па-асабліваму. Калі дзяўчаты ад прыроды больш эмацыйныя, то маладыя людзі дэкламуюць творы стрымана, мужна, як і належыць будучым абаронцам Айчыны. Увогуле ж прыемна бачыць, што нашы вучні чытаюць добрую літаратуру. Дзякуй БДПУ за конкурс і за тое, што рыхтуеце лепшыя ў краіне педагагічныя кадры».

Адзін з членаў журы, вядомы акцёр Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача М.М. Лявончык даў агульную станоўчую ацэнку мерапрыемству, але з прафесійнага пункту гледжання зрабіў і выказаў некалькі прапаноў: «Няма сумневу ў тым, што падобныя конкурсы карысныя і патрэбныя ў нашым грамадстве. Лічу, што іх трэба праводзіць як мага часцей, і не толькі з нагоды свята Перамогі. Арганізаваць рэспубліканскае спаборніцтва – справа нялёгкая, але факультэт з ёй справіўся. На будучае хацелася б бачыць у складзе журы больш людзей, якія прафесійна працуюць з жывым мастацкім словам. Што тычыцца канкурсантаў, то я адкрыў для сябе некалькі чытальнікаў, якія не проста перадавалі аўтарскую думку, але і выказвалі сваё асэнсаванне, бачанне вобразнага і эмацыйнага малюнка твора. На жаль, некаторыя ўдзельнікі не змаглі пазбавіцца пры чытанні стэрэатыпнасці, ім не хапала ўнутранай выразнасці. Але ж яны яшчэ зусім маладыя, магчыма, такое асэнсаванне прыйдзе з часам. Спадзяюся, што мерапрыемства будзе мець працяг».

Не змог стрымаць эмоцыі Ілля Іваноў, тата аднаго з удзельнікаў – адзінаццацікласніка сталічнай САШ № 99 Мікіты Іванова: «Я перакананы, што такія конкурсы неабходныя. Падчас іх нашы дзеці развіваюцца духоўна і загартоўваюцца маральна. Памяць пра Вялікую Айчынную вайну павінна захоўвацца ў пакаленнях. Гэта – залог нашай чалавечнасці і духоўнасці. Дзякуй арганізатарам і БДПУ!»

А вынікі конкурсу наступныя. Першае месца падзялілі Мікіта Іваноў (СШ № 99 г. Мінска) і Андрэй Лапцеў (гімназія-каледж мастацтваў г. Маладзечна). Другімі сталі мінчанкі Анастасія Ганчарык і Марыя Карачун (СШ № 136 і гімназія № 37 адпаведна). На трэцім месцы апынуліся Дар’я Глушкова (СШ № 7 г. Барысава) і Дзмітрый Казлоў (УПК «Яслі-сад-сярэдняя школа в. Новае Поле Мінскага раёна»). Усе пераможцы ўзнагароджаны планшэтамі, электроннымі кнігамі і смартфонамі. Відэазапісы фінальных выступленняў увайшлі ў спецыяльны сувенірны кампакт-дыск. Настаўнікам, якія падрыхтавалі лепшых чытальнікаў, адпраўлены пісьмы-падзякі.

Развіццё творчага і інтэлектуальнага патэнцыялу вучняў, фарміраванне іх маральна-светапоглядных і патрыятычных пазіцый – такая асноўная мэта мерапрыемства. Але галоўнае, на мой погляд, заключаецца ў тым, што выступленні канкурсантаў – шчырыя, шчымлівыя, кранальныя – у чарговы раз дазволілі адчуць радасць і гонар за неўміручы подзвіг народа, за новае пакаленне, якое памятае і шануе гісторыю, беражэ сучаснасць і рыхтуецца будаваць надзейную мірную будучыню краіны.

Таццяна БОРТНІК, метадыст сектара ідэалагічнай работы УВРзМ


16 красавіка 2015 года, № 5 (1160)

ПРАЗ ВОГНЕННЫЯ ГАДЫ ВЯЛIКАЙ АЙЧЫННАЙ

Адным з тых, хто мужна змагаўся супраць нямецка-фашысцкіх акупантаў з першых дзён Вялікай Айчыннай вайны, быў доктар гістарычных навук, прафесар, былы загадчык кафедры гісторыі КПСС Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага, вядомы даследчык гісторыі Заходняй Беларусі, таленавіты педагог, мудры дарадчык студэнцкай моладзі і аспірантаў – Аляксандр Мікалаевіч Мацко.

3_3

Як толькі захопнікі акупавалі Беларусь, камсамольцы вёскі Пагарэлка Мірскага раёна Баранавіцкай вобласці, сярод якіх быў і Аляксандр, разгарнулі актыўную работу сярод мясцовага насельніцтва. Маладыя падпольшчыкі збіралі і хавалі ў надзейных месцах зброю, боепрыпасы, якія знаходзілі на месцах баёў, распаўсюджвалі антыфашысцкія лістоўкі, зводкі Саўінфармбюро. Вясной 1942 г., калі пашырыўся партызанскі рух, наладзілі сувязь з першымі партызанскімі групамі, перадавалі ім разведвальную інфармацыю, зброю, медыкаменты і харчаванне. Сваім камандзірам камсамольцы Пагарэлкі выбралі брата Аляксандра Мікалаевіча – Івана Мацко. Падпольныя групы былі створаны таксама ў іншых занёманскіх вёсках.

Дзейнасцю маладых падпольшчыкаў зацікавіліся германскія спецслужбы. Усё больш неспакойна станавілася ў вёсцы. Жандары і паліцыя настойліва шукалі партызан і тых, хто ім дапамагаў. Заставацца ў вёсцы стала небяспечна.

У канцы чэрвеня 1942 г. камсамольцы-змагары вёсак Пагарэлка і Сіняўская Слабада ўступілі ў партызанскі атрад імя В. Чапаева, які дзейнічаў у Мірскім раёне. Праз месяц па заданні камандавання група была накіравана ў родныя мясціны для стварэння партызанскага атрада з мясцовага насельніцтва. Да канца 1942 г. група перарасла ў партызанскі атрад «Камсамольскі», у якім налічвалася больш за 150 байцоў. Насельніцтва так і гаварыла пра маладых патрыётаў: «У нас былі камсамольцы», «Мост узарвалі камсамольцы», «Гарнізон спалілі камсамольцы».

Два гады Аляксандр Мікалаевіч змагаўся з нямецкімі акупантамі радавым партызанам. За праяўленую рашучасць, смеласць і кемлівасць у баявых аперацыях яго назначылі камандзірам аддзялення. Усе члены сям’і Мацко актыўна дапамагалі партызанам. У 1943 г. немцы схапілі і расстралялі старэйшага брата Міхала і яго жонку. Другі брат — Іван — быў прызначаны камандзірам роты, а затым памочнікам па камсамоле камісара брыгады «Камсамольская».

У 1943 г., калі значна актывізавалася падпольная і партызанская барацьба ў заходніх абласцях Беларусі, падрыўнікі 1-га камсамольскага атрада «Камсамолец» за кароткі час пусцілі пад адхон на ўчастку Баранавічы–Мінск 17 варожых эшалонаў, знішчылі сотні германскіх салдат і афіцэраў, дзясяткі танкаў, аўтамашын, цыстэрнаў з палівам. Партызаны нанеслі ўдар па чыгуначным участку Наваселле–Вільня. Народныя мсціўцы разбілі ахову, падарвалі звыш сотні рэек, сапсавалі каля кіламетра тэлефонна-тэлеграфнай сувязі.

У перыяд вызвалення заходніх абласцей Беларусі партызаны брыгады, у якой змагаўся А. М. Мацко, удзельнічалі ў трэцім этапе «рэйкавай вайны». Яны замініравалі і ўзарвалі ўчастак чыгункі паміж станцыямі Стоўбцы і Негарэлае. Да падыходу савецкіх войскаў партызаны пастаянна нападалі на германскіх салдат і афіцэраў, амаль тыдзень утрымлівалі сваімі сіламі пераправу праз раку Нёман каля вёскі Сіняўская Слабада.

За актыўны ўдзел у камсамольскім падполлі і партызанскай барацьбе Аляксандр Мікалаевіч Мацко быў узнагароджаны двума ордэнамі Айчыннай вайны ІІ ступені, медалямі «Партызану Айчыннай вайны» першай ступені, «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941–1945 гг.», «За баявыя заслугі».


16 красавіка 2015 года, № 5 (1160)

ВЕРНЫ СЫН ГЕРАІЧНАГА БЕЛАРУСКАГА НАРОДА

Многія выкладчыкі і выпускнікі нашага ўніверсітэта з удзячнасцю і цеплынёй успамінаюць Аляксандра Цімафеевіча Караткевіча – спакойнага і разважлівага чалавека, выдатнага педагога, нязменнага на працягу многіх гадоў рэктара БДПУ, якому нядаўна споўнілася б 90 гадоў з дня нараджэння. Напярэдадні 70-годдзя Вялікай Перамогі варта ўзгадаць баявы шлях партызана Аляксандра Караткевіча, які набліжаў яе сваёй мужнасцю, гераізмам. Дарэчы, ён ніколі не распавядаў пра тое, як ваяваў. Аднак яго баявыя таварышы справядліва адзначалі: «Караткевіч не кланяўся кулям». Узнагароды і дакументы ваенных часоў яскрава пацвярджаюць гэтыя словы.

3_1

Літаральна з першых дзён акупацыі Аляксандр разам з іншымі камсамольцамі актыўна ўключыўся ў падпольную барацьбу: збіраў зброю, распаўсюджваў звесткі Савецкага Інфармбюро. Восенню 1942 г. заставацца ў сваёй роднай вёсцы з-за актыўнай антыфашысцкай дзейнасці стала небяспечна, і хлопец прымае рашэнне пайсці да партызан. На той момант ён быў кіраўніком групы мсціўцаў, якая 15 верасня са зброяй далучылася да атрада «За Савецкую Беларусь». З гэтага часу пачынаецца яго актыўная партызанская дзейнасць

Ініцыятыва, адвага, мужнасць радавога Караткевіча адразу ж былі заўважаны кіраўніцтвам атрада. У кастрычніку 21-гадовага хлопца прызначаюць камандзірам аддзялення, напачатку студзеня 1943 г. – камандзірам узвода, а ў красавіку гэтага ж года, улічваючы здольнасці да агітацыйна-прапагандысцкай работы, – палітруком роты атрада «Ураган» партызанскай брыгады «За Савецкую Беларусь». Напачатку жніўня Аляксандр Цімафеевіч узяў новую камандную вышыню: становіцца памочнікам камісара па камсамоле партызанскай брыгады «За Савецкую Беларусь». На гэтай пасадзе ён ваяваў да поўнага вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.

Баявыя таварышы А. Ц. Караткевіча сведчаць, што памочнік камісара брыгады па камсамоле ніколі не хаваўся за спіны таварышаў, не адседжваўся ў штабах, а ў баях быў у першых шэрагах. У яго характарыстыцы адзначалася: «Да жніўня 1943 г. т. Караткевіч вырас ад радавога байца да палітычнага кіраўніка роты. Асабіста т. Караткевічам ажыццёўлены шэраг баявых аперацый. Толькі за вясенні перыяд 1943 г. камандуючы дыверсійнай групы партызанскага атрада «Ураган» т. Караткевіч падарваў 4 варожыя эшалоны на чыгунцы Мінск–Масква, прычым адзін з іх быў з жывой сілай праціўніка.

3.8.1943 г. камандаваў ротай у адкрытым баі з праціўнікам у раёне вёскі Вадапой, дзе было забіта і паранена звыш 30 гітлераўцаў.

3_2

4.8.1943 г., выконваючы ўрадавае заданне, вёў роту на штурм чыгункі, дзе замацаваўся вораг.

Са жніўня 1943 г. т. Караткевіч – намеснік камісара брыгады па камсамоле. Выхоўваючы камсамольцаў брыгады ў духу непрымірымасці да фашысцкіх захопнікаў, арганізаваў і паставіў іх у першыя шэрагі змагароў за Радзіму. Атрад больш за чатыры месяцы трымае ў сваіх руках пераходзячы сцяг брыгады. А. Ц. Караткевіч павёў за сабой камсамол і прымаў асабісты ўдзел у баях: 28.6.1944 г. пры разгроме гарнізона «Загор’е», 20.6.1944 г. пры выкананні ўрадавага задання па дыверсіі на чыгунцы, 21.6.1944 г. пры акружэнні і знішчэнні атрада карнікаў у раёне вёскі Шыпняны, а таксама ў працяглых баях з 1.7.1944 г. па 9.7.1944 г. па знішчэнні акружанай групоўкі праціўніка ва ўсходняй частцы Мінска».

Вайна для А. Караткевіча скончылася 2 ліпеня 1944 г., калі брыгада «За Савецкую Беларусь» у колькасці 5 атрадаў, якія налічвалі 1752 партызаны, уз’ядналася з войскамі Чырвонай Арміі.

Трэба было наладжваць мірнае жыццё. Аляксандра Цімафеевіча прызначаюць першым сакратаром Кагановіцкага райкама камсамола г. Мінска. З гэтага часу пачынаецца яго камсамольская, партыйная, а затым і навукова-педагагічная праца ў сталіцы і нашым універсітэце.


16 красавіка 2015 года, № 5 (1160)

НАША АГУЛЬНАЯ ПАМЯЦЬ, НАША АГУЛЬНАЕ СВЯТА

У 70-ю гадавіну Вялікай Перамогі мы адчуваем асаблівы гонар за нашых суайчыннікаў, якія гераічна і самааддана вынеслі на сваіх плячах усе нягоды мінулай вайны, адстаялі мір і свабоду для нашчадкаў. Гэта нашы паважаныя ветэраны – людзі, жыццё якіх з’яўляецца прыкладам мужнасці, стойкасціі неверагоднай сілы духу. Шануючы іх неўміручы подзвіг, прадстаўнікі БДПУ ў перадсвяточныя дні арганізавалі і правялі шэраг мерапрыемстваў, прымеркаваных да слаўнай даты.

Так, 5 мая ў Драматычным тэатры Беларускай Арміі студэнты ўніверсітэта віншавалі ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны. Ушанаванне было арганізавана сумесна з артыстамі тэатра, пасля чаго гледачы ўбачылі знакамітую п’есу «Радавыя».

3_2

На базе сталічнай гімназіі № 174 6 мая адбылася традыцыйная навуковая канферэнцыя для школьнікаў, прымеркаваная да святкавання 70-годдзя Вялікай Перамогі. Мерапрыемства праводзіцца штогод па ініцыятыве гістарычнага факультэта БДПУ. Сёлета навуковы форум меў міжнародны статус: вынікамі даследаванняў падзяліліся прадстаўнікі Расійскай Федэрацыі і Казахстана. Акрамя таго, у гэты ж дзень студэнты са складу прафсаюзнага актыву прынялі ўдзел ва ўрачыстым адкрыцці (пасля праведзеных рэстаўрацыйных работ) Кургана Славы.

Сярод прафесарска-выкладчыцкага складу і супрацоўнікаў нашага ўніверсітэта таксама ёсць людзі, якія змагаліся за Радзіму падчас Вялікай Айчыннай вайны. Ушанаванне ветэранаў адбылося ў БДПУ 7 мая. Абаронцы выказалі словы шчырай падзякі рэктарату, выкладчыкам і студэнтам за ўвагу і клопат, а таксама спадзяванне на працяг плённай працы на карысць роднага ўніверсітэта. Афіцыйную частку мерапрыемства змяніла яскравае выступленне вядучых творчых калектываў універсітэта. Увага, праяўленая да ветэранаў, – гэта сапраўднае адлюстраванне пераемнасці і сувязі пакаленняў.

Завяршыўся святочны марафон ускладаннем кветак да помніка студэнтам і выкладчыкам нашага ўніверсітэта, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны.

Сучаснае пакаленне можа лічыць сябе шчаслівым ужо таму, што ведае пра вайну толькі з мастацкіх твораў ці падручнікаў па гісторыі. Ужо 70 гадоў беларусы жывуць пад мірным небам. Мы віншуем ветэранаў і смуткуем аб тых, хто загінуў за Радзіму. Аднак памяць жывая не адным днём, а цэлымі пакаленнямі, якія з глыбіні дзесяцігоддзяў чуюць запавет сваіх прадзедаў: памятайце пра мінулае, каб не паўтараць памылак у будучым!

* * *

Студэнты гістарычнага факультэта ў рамках Рэспубліканскага суботніка прывялі ў парадак тэрыторыю Кургана Славы, а таксама арганізавалі тут Вахту Памяці.

На працягу двух дзён – 23 і 24 красавіка – прарэктар па выхаваўчай рабоце С.І. Копцева і дэкан гістфака А.В. Касовіч удзельнічалі ў Саракавым пасяджэнні пастаянна дзеючага семінара пры Парламенцкім Сходзе Саюза Беларусі і Расіі па пытаннях будаўніцтва Саюзнай дзяржавы, які праходзіў у Маскве з нагоды 70-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне і быў прысвечаны ролі адукацыі і духоўна-маральнага выхавання ва ўмовах выклікаў сучаснага свету.

Маладыя даследчыкі атрымаюць магчымасць прэзентаваць свае навуковыя праекты, прысвечаныя розным аспектам ваеннай тэматыкі, як на ўніверсітэцкіх канферэнцыях, так і на форумах іншых устаноў вышэйшай адукацыі.

Самыя актыўныя і дапытлівыя ў канцы мая змогуць наведаць месцы ратнай славы байцоў Чырвонай Арміі. Для студэнтаў БДПУ запланаваны адукацыйна-турыстычныя паездкі ў Брэст, Берлін, Патсдам, Варшаву, выдаткі на якія будуць часткова кампенсаваны за кошт сродкаў універсітэта.

6–8 мая ў САК «Брыганціна» адбудзецца міжнародны маладзёжны форум «Свет Вялікай Перамогі-2015». У ім прымуць удзел і студэнты-актывісты нашай alma mater

Штогод у БДПУ праводзяцца традыцыйныя агульнаўніверсітэцкія і факультэцкія мерапрыемствы, прысвечаныя святу Перамогі. Так, ужо адбыліся навукова-практычная канферэнцыя «Подзвігу народа жыць у вяках» на гістарычным факультэце, літаратурны конкурс на ФБіРФ, тэматычныя куратарскія гадзіны, сустрэчы з ветэранамі, экскурсіі ў музей Вялікай Айчыннай вайны. Аднак сёлета ініцыятывам не было ліку. Напрыклад, студэнты і выкладчыкі гістарычнага факультэта прынялі ўдзел у тэлевізійным форуме Белтэлерадыёкампаніі, прысвечаным 70-годдзю Вялікай Перамогі. Актыў фізіка-матэматычнага факультэта ў інтэрнаце № 8 запланаваў патрыятычную канцэртную праграму «Дарогамі вайны», а ў інтэрнаце № 1 студэнты ФСПТ арганізуюць творчы вечар «Каханне ў ваенных песнях».

На факультэце прыродазнаўства пройдуць інтэлектуальная гульня «Памятае выратаваны свет» і ваенна-гістарычныя спартыўныя спаборніцтвы «Гонар маю» на базе аграбіястанцыі «Зялёнае».

Акрамя гэтага ва ўніверсітэце адбудуцца фотавыстаўкі, прэзентацыі творчых работ студэнтаў і выкладчыкаў, прысвечаныя тым векапомным дням.


27 сакавіка 2015 года, № 4 (1159)

25 сакавіка на факультэце беларускай і рускай філалогіі адбылося адкрыццё выстаўкі «У імя нашчадкаў». Экспазіцыя змяшчае 18 здымкаў вядомых выпускнікоў і выкладчыкаў факультэта – удзельнікаў Вялікай Айчыннай вайны. Да ўрачыстага мерапрыемства арганізатары прымеркавалі творчую сустрэчу з генерал-маёрам авіяцыі, заслужаным работнікам культуры Рэспублікі Беларусь, пісьменнікам А. К. Сульянавым.

10 красавіка на гістарычным факультэце БДПУ праводзіцца навукова-практычная канферэнцыя для студэнтаў і школьнікаў «Актуальныя пытанні гісторыі Беларусі: да 70-годдзя Перамогі савецкага народа ў Вялікай Айчыннай вайне 1941–1945 гг.». Матэрыялы ўдзельнікаў аргкамітэт прымае да 6 красавіка. Лепшыя даклады па выніках мерапрыемства будуць рэкамендаваны да друку.

1_2

5 мая ў гонар 70-годдзя Вялікай Перамогі Інстытут гісторыі НАН Беларусі, Прадстаўніцтва Рассупрацоўніцтва ў Рэспубліцы Беларусь, БДПУ, Камітэт па адукацыі Мінгарвыканкама, упраўленне адукацыі, спорту і турызму Адміністрацыі Маскоўскага раёна г. Мінска праводзяць на базе ДУА «Гімназія № 174 г. Мінска» VII міжнародную маладзёжную навукова-практычную канферэнцыю «Вялікая Айчынная вайна 1941–1945 гг. у гістарычнай памяці народа».


 

17 лютага 2015 года, № 2 (1157)

МЫ ГАНАРЫМСЯ НАШАЙ ТРАДЫЦЫЯЙ!

Зводны атрад «Маладая гвардыя», у склад якога ўвайшлі студэнты факультэта сацыяльна-педагагічных тэхналогій і гістфака, накіраваўся ў Асіповіцкі раён. За вокнамі халодная зіма, але ражанні ад вандроўкі настолькі яркія і цёплыя, што саграюць і цяпер.

str3_1

Незабыўнай для «зорнікаў» стала экскурсія ў Дараганаўскі музей, дзе яго дырэктар Жанна Сямёнаўна расказала некаторыя факты з гісторыі Другой сусветнай вайны. Дзякуючы ёй мы даведаліся, што з 62 тысяч чалавек, якія пражывалі на той час у Асіповіцкім краі, трэцяя частка была вывезена на катаржныя работы ў Германію. Былі знішчаны 50 населеных пунктаў, спалена больш за 3 тысячы дамоў і каля тысячы грамадскіх будынкаў. Аднак патрыёты-асіпаўчане не скарыліся ворагу: яны ліквідавалі 15 тыс. гітлераўцаў і 13 нямецкіх гарнізонаў, разбурылі 10 км чыгункі, пусцілі пад адхон сотні эшалонаў, пашкодзілі 300 цягнікоў.

І яшчэ адна сустрэча ў паходзе. Перад вачыма — сцэна Асіповіцкай гімназіі, дзе разгортваюцца падзеі з добра вядомага твора Барыса Васільева «А зори здесь тихие». На імгненне наш атрад і ўсе, хто знаходзіўся ў зале, забыліся на тое, што перад намі вучні 8-га класа. Яны нібы не ігралі, а пражывалі жыцці сваіх герояў. Мы доўга не адпускалі іх са сцэны, а ў зале можна было бачыць вочы гледачоў, напоўненыя слязьмі. Пранізлівая ігра нікога не пакінула абыякавым.

Зорны паход – гэта вельмі значная падзея для кожнага студэнта БДПУ. Мы ганарымся нашай традыцыяй!

Максім ЖУК, Ліза БУРЛАЙ,
факультэт сацыяльна-педагагічных тэхналогій

БДПУ ў СМІ

«Урачыста-патрыятычны – такім можна назваць першы дзень знаходжання атрада «Маладая гвардыя» на Асіповіччыне. На мітынгу на Алеі Герояў сабраліся прадстаўнікі мясцовай улады, кіраўнікі грамадскіх аб’яднанняў, старшакласнікі гарадскіх школ, ваенны духавы аркестр. Старшыня райарганізацыі Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў Міхаіл Слесарэнка ў сваім выступленні падкрэсліў, што ў раёне беражліва захоўваецца памяць пра падзеі Вялікай Айчыннай вайны і яе герояў. Шкада, што зараз на Асіповіччыне засталося ўжо менш за сотню тых, хто прымаў непасрэдны ўдзел у абароне Радзімы. Дзякуй ім вялікі за кожны наш мірны дзень! Ад маладога пакалення, у сваю чаргу, прагучала абяцанне шанаваць здабыткі народа і памнажаць іх. Заключным акордам мітынгу стала ўскладанне вянкоў і кветак да абеліска.

str3_2

Працягнулася сустрэча ў актавай зале СШ № 1. Вучні падрыхтавалі літаратурна-музычную кампазіцыю «Дзе правіць вайна, нікому спакою няма». Вершы, песні, тэатралізаваныя пастаноўкі дапамаглі зрабіць вечар насычаным і інфармацыяй, і эмоцыямі. Малалетні вязень Анатоль Міхайлавіч Дольскі падзяліўся шчымлівымі ўспамінамі аб знаходжанні сям’і ў Нямеччыне, працягнуў размову на ваенную тэму старшыня раённай арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі Саюз ветэранаў вайны ў Афганістане» Юрый Корбан. Свае канцэртныя нумары прапанавалі не толькі вучні, але і госці. Кветкі, су-веніры, падарункі ветэранам ад РГА «Белая Русь», шчырыя ўсмешкі і словы ўдзячнасці – усё ва ўтульны вечар мела месца».

Валянціна КОРБАЛЬ, «Асіповіцкі край»


 

17 лютага 2015 года, № 2 (1157)

ДАРЫЦЬ РАДАСЦЬ, ЦЕПЛЫНЮ І ЛЮБОЎ

У складзе атрада «Зорны легiён» вандравалі студэнты факультэтаў дашкольнага выхавання i псiхалогii. Дэвiз каманды – «Будучыня краiны ў нашых руках!» На першы погляд, вельмi просты i распаўсюджаны заклiк. Але менавiта такi – адказны, клапатлiвы – падыход да жыцця, да людзей, да сваёй справы мы выхоўваем у сабе як у вучэбных аўдыторыях БДПУ, так i за яго сценамі.

str3_3

Першым i асноўным прыпынкам у нашым цудоўным паходзе стаў прыгожы гарадок Ашмяны. Тут нас сустрэлi хлебам-соллю вельмі добразычлiвыя i ветлiвыя людзi. Асаблiвую падзяку хочацца выказаць Уладзiмiру Аляксандравiчу Бiзюку – дырэктару школы-iнтэрната, у якой мы жылi на працягу гэтых чатырох дзён. Тут адбылося знаёмства з цікавым творчым дзiцячым калектывам – хорам «Пралеска». Юныя таленты ўразiлi нас як музычным мастацтвам, так i душэўнай цеплынёй, аптымiзмам, жыццярадаснасцю. Мы запрасiлi маленькiх артыстаў прыняць удзел у нашым летнiм музычным фестывалi, прысвечаным 70-годдзю Вялікай Перамогі, якi адбудзецца на ФДА.

Самыя моцныя ўражанні засталіся пасля візіту ў аддзяленне кругласутачнага пражывання для сталых людзей i iнвалiдаў (аграгарадок Жупраны). Тут мы выступiлi з канцэртам пад назвай «Шляхамi вайны». Нашы песнi i танцы ваеннага часу, а таксама сучасныя творы публiка ўспрымала з асаблiвай цеплынёй. У многіх з гэтых удзячных гледачоў на вачах блішчэлі слёзы. І гэта, мне здаецца, было сведчаннем не толькі суму, але і радасці – за нас, за тое, што мы жывём у мiрны час і маем магчымасць спакойна набываць любімую прафесiю, сябраваць, кахаць… Пасля канцэрта за кубкам гарбаты мы разам спявалi песнi ваеннага i мiрнага часу, ветэраны расказвалi не толькi пра дні ліхалецця, але і пра свае лёсы. Цікавыя, часам павучальныя, часам сумныя гісторыі. Завяршылася сустрэча сумесным выкананнем «Кацюшы».

Падчас удзелу ў паходзе я зразумела галоўнае: трэба паспяваць ствараць дабро, дарыць радасць, цеплыню i любоў людзям. I яшчэ я адчула сябе шчаслiвай таму, што жыву ў мiрнай краiне і ў мiрны час.


Вiкторыя ЛАГАВАЯ, факультэт дашкольнай адукацыi

БДПУ ў СМІ

«За час знаходжання на ашмянскай зямлі ўдзельнікі паходу пабывалі ў СШ № 1, 2, 3, школе-інтэрнаце,
Гальшанскай, Жупранскай і Кальчунскай сярэдніх школах, наведалі дзяцей у цэнтры карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, а таксама ў яслях-садзе № 7. Верагодна, у той дзень выхаванцам дзіцячага садка было чым падзяліцца з бацькамі: для іх вясёлыя і крэатыўныя студэнты падрыхтавалі аніма-цыйную праграму і правялі малыя Алімпійскія гульні. Не забыліся будучыя выхавацелі і пра падарункі для сваіх маленькіх сяброў.

Знаёмячыся з гісторыяй Ашмяншчыны, студэнты пабывалі ў школьным музеі СШ № 2 «Ашмяны. Падзеі. Людзі»,
літаратурным музеі Ф. Багушэвіча ў Жупранскай СШ, дзе даведаліся пра цікавыя старонкі жыцця беларускага паэта. Заглыбіцца ў багатую на таямніцы і паданні гісторыю Гальшанскага краю студэнтам удалося ў народным краязнаўчым музеі мясцовай школы <…>.

Безумоўна, за чатыры дні цяжка глыбока вывучыць гісторыю раёна, пазнаёміцца з усімі культурнымі традыцыямі і памятнымі месцамі, але палюбіць гэты прыгожы куток, каб пасля прыехаць сюды на працу, цалкам магчыма. Пацвярджэнне таму – водгукі ўдзельнікаў зорных паходаў, якія прыязджаюць сюды зноў і зноў».

Людміла КОЗЕЛ, «Ашмянскі веснік»


 

17 лютага 2015 года, № 2 (1157)

ПАХОД ЗНАЁМСТВАЎ І АДКРЫЦЦЯЎ

***

Зорны паход – гэта ўражанне, якое застанецца са мной на доўгія гады. Знаёмства з новымі людзьмі, шматлікія канцэрты, наведванне месцаў баявой славы і проста невялікая вандроўка па Салігорскім раёне. Аднак быў адзін момант, які крануў мяне да глыбіні душы. На апошнім канцэрце мы, як заўсёды, віталі ветэранаў і гаварылі ім шчыры «дзякуй». У канцы выступлення адна з жанчын папрасіла мікрафон. Яна пахваліла студэнтаў і ў канцы кароткай прамовы ПАКЛАНІЛАСЯ НАМ! У «зорнікаў» на вачах з’явіліся слёзы… Гэта быў велізарны гонар для ўдзельнікаў зорнага атрада. Беражыце ветэранаў, бо іх засталіся адзінкі, тых, хто шмат пакутаваў дзеля нас. Памятайце і захоўвайце сваю гісторыю!

Вераніка СМОЛІНА, факультэт эстэтычнай адукацыі

***

Сёлета нашаму атраду «Зорны фэст» выпаў гонар прадстаўляць родны ўніверсітэт у Салігорскім раёне. Яшчэ да выезду з Мінска мы пазнаёміліся і паспелі пасябраваць з выдатнымі хлопцамі – студэнтамі Маскоўскага гарадскога педагагічнага ўніверсітэта – Сашам і Сяргеем. Яны аказаліся адкрытымі і прыязнымі людзьмі і лёгка ўліліся ў наш калектыў.

Кожны дзень быў насычаны падзеямі, кожная школа сустракала нас выдатна. Асабіста для мяне самым яркім і запамінальным стала наведванне салігорскай гімназіі № 2. Вучні глядзелі наша выступленне з непадробнай увагай, у некаторых нумарах нават самі прымалі ўдзел, пасля канцэрта – ажыятаж на майстар-класах не толькі з боку дзяцей, але і педагогаў! А дырэктар установы – чалавек, які сапраўды жыве сваёй прафесіяй – за невялікі прамежак часу паспеў асабіста перагаварыць хіба што не з кожным удзельнікам атрада, расказаць пра вакансіі і перавагі работы ў іх педкалектыве. Ды так шчыра, захапляльна, па-бацькоўску, што захацелася ў той жа момант застацца там працаваць маладым спецыялістам!

Я вельмі ўдзячна нашаму атраду, кожнаму яго ўдзельніку. Мы разам змаглі зрабіць гэты паход яркім і незабыўным! І асобная падзяка нашым кіраўнікам – Л. М. Ядлоўскай і А. А. Крашко, якія падтрымлівалі нас і ў перыяд падрыхтоўкі, і падчас самой вандроўкі.

Радаслава-Марыя ЛАРЧАНКА,
студэнтка 3-га курса ФЭА


 

17 лютага 2015 года, № 2 (1157)

ІНТЭРНАЦЫЯНАЛЬНАЕ АДЗІНСТВА

Сёлетні зорны паход па месцах баявой і працоўнай славы беларускага народа насіў не толькі патрыятычны, але і інтэрнацыянальны характар. Разам са студэнтамі БДПУ ў вандроўку адправіліся прадстаўнікі Казахстана (Казахскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт), Расійскай Федэрацыі (Маскоўскі гарадскі педагагічны ўніверсітэт), Туркменістана і Кітая. У 2015 годзе дзяржавы постсавецкай прасторы адзначаць 70-годдзе Вялікай Перамогі, таму інтэрнацыянальны зорны паход з’явіўся своеасаблівым сімвалам яднання народаў.

Студэнты з Казахстана і Расіі прыбылі ў БДПУ напярэдадні старту зорнай вандроўкі. Карэспандэнт «Н» запытаў у гасцей пра першыя ўражанні. Студэнты МГПУ падзякавалі за цёплы прыём і ўвагу, а таксама адзначылі вельмі камфортныя ўмовы пражывання ў студгарадку. А прадстаўніца Казахстана Дыяна падзялілася гісторыяй сваёй сям’і: «Для мяне наведванне Беларусі мае асаблівае значэнне. Тут ваяваў мой дзядуля, за праяўлены гераізм ён атрымаў «Ордэн Аляксандра Неўскага», які захоўваецца ў нашай сям’і як рэліквія. Дзядуля шмат распавядаў пра Беларусь, таму я вельмі рада, што з’явілася магчымасць пабываць у вашай цудоўнай краіне».

Чатыры дні зорнага паходу праляцелі хутка. І вось нашы госці, якія пабывалі ў самабытных беларускіх мястэчках, вярнуліся з новымі ўражаннямі. Шчырыя эмоцыі, натхненне, бляск у вачах – так можна было пазнаць удзельнікаў вандроўкі. Масквічы наперабой распавядалі: «Нам вельмі спадабаліся беларускія дзеці!»; «Асабліва ўразілі звычаі ў зорных атрадах і пасвячэнне навічкоў. Мы ніколі не бачылі нічога падобнага»; «Зорныя паходы – гэта ўнікальная традыцыя! Мы дзякуем БДПУ за запрашэнне і магчымасць паўдзельнічаць у мерапрыемстве».

Цікава, што за час паходу студэнты з Казахстана і Расіі паспелі вывучыць шмат беларускіх слоў і ўстаўлялі іх у размову. «Беларуская мова – такая меладычная, нам прыемна слухаць вашу гаворку», – адзначылі замежныя ўдзельнікі.

Успамінаючы старонкі ваеннай гісторыі, адзначым, што на франтах Вялікай Айчыннай вайны плячо каля пляча ваявалі беларусы і казахі, рускія і туркмены. Тут не было адрозненняў у нацыянальнасцях, а сіла абаронцаў Айчыны заключалася ў іх адзінстве.

Беларускі народ вядомы сваёй талерантнасцю і добрасуседствам. Мы заўсёды шчыра вітаем тых, хто падзяляе нашы каштоўнасці. Інтэрнацыянальны зорны паход паказаў, што дзверы БДПУ адкрыты для гасцей. Мы шануем традыцыі, памятаем сваю гісторыю, цэнім мір і свабоду. Ідэя адзінства, якую ўдзельнікі паходу пранеслі праз аддаленыя куткі Беларусі, з’яўляецца магутным імпульсам патрыятычнага выхавання моладзі і асновай нацыянальнай самасвядомасці беларусаў.

Крысціна ТАРАНОВІЧ,
аспірант кафедры славянскай гісторыі
і метадалогіі гістарычнай навукі


 

29 студзеня 2015 года, № 1 (1156)

ТРАДЫЦЫЯ, ШТО ЯДНАЕ НАРОДЫ і ПАКАЛЕННІ

Юбілейныя даты апошнім часам чырвонай ніткай уплятаюцца ў жыццёвую канву БДПУ. Яшчэ свежыя эмоцыі і ўражанні ад святкавання стагоддзя alma mater, а мы ўжо сустракаем чарговую знакавую падзею: пяцідзясяты па ліку орны паход студэнтаў і выкладчыкаў універсітэта па месцах баявой і працоўнай славы беларускага народа. Сёлета традыцыйнае і сапраўды брэндавае мерапрыемства, урачысты старт якому быў дадзены 27 студзеня, прысвечана 70-годдзю Вялікай Перамогі.

str1_1

Ідэйны змест зорных паходаў надзвычай глыбокі, бо ў першую чаргу такія вандроўкі закліканы выхоўваць гонар і павагу да слаўнага мінулага Бацькаўшчыны, да гераізму людзей, якія змагаліся за свабоду і мірнае жыццё. Вялікая Перамога – агульная заслуга многіх народаў, таму чарговы паход вырашана было зрабіць інтэрнацыянальным, аддаючы тым самым даніну павагі салдатам-змагарам з розных краін. Так, разам з намі, беларусамі, зорныя сцяжыны сёння пракладваюць студэнты з Казахстана, Расіі і Туркменістана.

Удзел у святочным мітынгу, што адбыўся ля помніка студэнтам і выкладчыкам нашага ўніверсітэта, якія загінулі падчас Вялікай Айчыннай вайны, прынялі высокія госці: Міністр адукацыі Рэспублікі Беларусь Міхаіл Анатольевіч Жураўкоў, намеснік старшыні Мінгарвыканкама Ігар Васільевіч Карпенка, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Казахстан у Рэспубліцы Беларусь Ергалі Булегенавіч Булегенаў, саветнік-пасланнік Пасольства Расійскай Федэрацыі ў Рэспубліцы Беларусь Алег Раманавіч Ягораў, часовы павераны ў справах Пасольства Туркменістана ў Рэспубліцы Беларусь Мухаметнур Мухаметбердыевіч Авезаў. Урачысты тон мерапрыемству задаў прывітальным словам рэктар БДПУ прафесар А. І. Жук. Аляксандр Іванавіч адзначыў, што ў студэнтаў-замежнікаў, якія ўпершыню бяруць удзел у паходзе, будзе магчымасць не толькі дакрануцца да нашай агульнай гісторыі, але і ўбачыць быт і культуру сённяшніх беларусаў, адчуць асаблівасці нацыянальнага менталітэту. Міністр у сваім выступленні адзначыў, што бягучы год аб’яўлены ў нашай краіне Годам моладзі. І гэта сімвалічна, бо менавіта на маладую змену ўскладаецца адказнасць за захаванне гістарычнай памяці. Зорныя ж паходы спрыяюць гэтаму ў найбольшай ступені.

str1_2

Відаць, асаблівую ўзрушанасць адчуваў наш выпускнік, удзельнік і арганізатар зорных паходаў 1985—2004 гг. І. В. Карпенка: «Роўна трыццаць гадоў назад я, наваспечаны студэнт-гісторык, удзельнічаў у старце першай у маім жыцці вандроўкі. Сёння, калі мерапрыемства праходзіць ужо ў пяцідзясяты раз, відавочна, што традыцыя, закладзеная нашымі папярэднікамі, развіваецца, набывае новае гучанне. Зорныя паходы — сапраўдная школа мужнасці, школа жыцця».

Замежныя госці таксама прывіталі зорнікаў, пажадалі ім цікавых падарожжаў і сустрэч, падзякавалі за далучэнне сваіх суайчыннікаў да зорнага руху, выказалі ўпэўненасць у прадаўжэнні традыцыі інтэрнацыянальных паходаў.

Юбілейны зорны паход запомніцца нам яшчэ і тым, што яго ўдзельнікі падрыхтавалі зварот да нашчадкаў – тых, каму давядзецца сустрэць стагоддзе Вялікай Перамогі. Пісьмо, прасякнутае глыбокім патрыятызмам, змясцілі ў спецыяльную капсулу, якая будзе трыццаць гадоў чакаць свайго часу пад гранітнай плітой побач з помнікам ва ўнутраным двары БДПУ. Пад словамі з гэтага ліста, відаць, мог бы падпісацца кожны з нас: «Мы завяшчаем вам мірна жыць і працаваць на роднай зямлі, захоўваць памяць пра тых, хто аддаў за Айчыну сваю маладосць і жыццё, умацоўваць дружбу паміж народамі. І праз 30 гадоў, якія яднаюць нашы пакаленні, няхай цэняц-ца лепшыя якасці студэнцкай моладзі, яе імкненне да ведаў, адданасць высокім ідэалам і вернасць Бацькаўшчыне».

Застаецца дадаць, што наперадзе ў зорнікаў чатыры дні, насычаныя новымі ведамі, незабыўнымі ўражаннямі, цікавымі знаёмствамі. Чакаем рэпартажаў з розных куткоў Беларусі!

Вераніка МАНДЗІК


12 чэрвеня 2014 года, № 11 (1146)

КАБ ПАМЯЦЬ ПРА ВАЙНУ НЕ ЗНІКЛА ПРАЗ СТАГОДДЗІ

На базе гімназіі № 174 г. Мінска адбылася VII міжнародная маладзёжная навукова-практычная канферэнцыя «Вялікая Айчынная вайна 1941–1945 гг. у гістарычнай памяці народа». Мерапрыемства, прысвечанае 70-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, было арганізавана гістарычным факультэтам БДПУ пры падтрымцы Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, Расійскага цэнтра навукі і культуры ў Мінску, упраўлення адукацыі, спорту і турызму адміністрацыі Маскоўскага раёна г. Мінска.

1_500x342

Мэта навуковага форума – раскрыццё значэння Вялікай Айчыннай вайны 1941–1945 гг. у фарміраванні гістарычнай памяці народа і грамадска-патрыятычным выхаванні сучаснай моладзі, прафарыентацыя, прыцягненне навучэнцаў да даследчай дзейнасці, актывізацыя міжнароднага гуманітарнага супрацоўніцтва моладзі.

На пленарным пасяджэнні з уступным словам да ўдзельнікаў канферэнцыі звярнуліся акадэмік-сакратар Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі, доктар гістарычных навук, прафесар А. А. Каваленя, намеснік старшыні Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, культуры і навуцы М. Г. Жылінскі, дырэктар Інстытута гісторыі НАН Беларусі, кандыдат гістарычных навук, дацэнт В. В. Даніловіч, ветэран Вялікай Айчыннай вайны і Узброеных Сіл СССР, генерал-маёр у адстаўцы А. Ф. Фень. Яны падкрэслілі, што перамога над фашызмам была дасягнута сумеснымі намаганнямі ўсіх народаў Савецкага Саюза. Менавіта СССР і Чырвоная Армія спынілі нямецкі фашызм, вынеслі на сваіх плячах асноўны цяжар вайны і зрабілі рашучы ўнёсак у разгром нацысцкай Германіі і яе саюзнікаў.

Сёння па многіх аспектах тэмы Вялікай Айчыннай вайны ў гісторыкаў адсутнічае адзінства поглядаў, выказваюцца альтэрнатыўныя меркаванні. Аўтары прытрымліваюцца іншы раз палярных думак не толькі па пытаннях даваеннай гісторыі, але таксама ў ацэнцы прычын, ходу і наступстваў баявых дзеянняў. Таму задача прафесійных гісторыкаў, настаўнікаў, ветэранаў – данесці да моладзі праўду пра мінулую вайну, паказаць, што, нягледзячы на яе выключную трагічнасць, Савецкі Саюз здолеў знайсці ў сабе сілы не толькі пераадолець цяжкасці пачатку ліхалецця, але і ў далейшым разграміць моцнага ворага. Наш народ здзейсніў подзвіг, роўнага якому чалавецтва не ведае. Ён не толькі адстаяў сваю свабоду і незалежнасць, але і выратаваў сусветную цывілізацыю. Адзначу, што на канферэнцыі былі прадстаўлены 219 работ навучэнцаў устаноў сярэдняй адукацыі сталіцы і ўсіх рэгіёнаў Беларусі, а таксама Масквы, Смаленска і Астаны. Падчас працы 10 секцый, якімі кіравалі выкладчыкі гістарычнага факультэта нашай alma mater, а таксама настаўнікі школ Мінска і Масквы, журы заслухала даклады ўсіх удзельнікаў.

У рамках навуковага форума быў арганізаваны круглы стол для педагогаў нашай краіны і замежжа, у якім удзельнічалі выкладчыкі гістарычнага факультэта БДПУ дацэнты І. І. Багдановіч і А. Ф. Рацько. Удзельнікі абмеркавалі актуальныя праблемы выкладання гісторыі ў школе, падзяліліся сваімі напрацоўкамі па рабоце з вучнямі, якія цікавяцца ваеннай тэматыкай і маюць схільнасць да навуковых даследаванняў. Прадстаўнікі БДПУ расказалі пра інтэрнэт-алімпіяду па гісторыі, якая штогод праводзіцца ва ўніверсітэце, звярнулі ўвагу і на пытанні прафарыентацыі. Так, прысутныя даведаліся пра ўмовы навучання на гістарычным факультэце, высокую кваліфікацыю педагагічных кадраў, магчымасць атрымаць іншагароднім першакурснікам месца для пражывання ў інтэрнаце і інш. Кіраўнікі круглага стала пераканаліся, што ў студэнтаў БДПУ ёсць усё неабходнае не толькі для паспяховай вучобы, але і для цікавага адпачынку.

Напрыканцы форума лепшыя маладыя даследчыкі былі ўзнагароджаны дыпломамі першай, другой і трэцяй ступеняў, падзякамі. Усе ўдзельнікі канферэнцыі атрымалі сертыфікаты.

Наталля БАРАБАШ, намеснік дэкана па выхаваўчай рабоце гістарычнага факультэта


8 мая 2014 года, № 7 (1142)

ПОДЗВІГ НАРОДА НАЗАЎЖДЫ Ў НАШАЙ ПАМЯЦІ

Дзень Перамогі – адно з нямногіх дзяржаўных святаў, што яднаюць адразу некалькі пакаленняў беларусаў. Наш народ ведае цану Перамогі: у гады ліхалецця загінуў кожны трэці жыхар рэспублікі, у асобных раёнах Віцебшчыны вайна забрала жыццё ў кожнага другога. Сёлета мы адзначаем 70-годдзе вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Да юбілею вялікай Перамогі ў нашым універсітэце прымеркаваны цэлы шэраг мерапрыемстваў.

Так, на факультэце дашкольнай адукацыі запланавана арганізацыя і правядзенне круглага стала «Пераможным набатам гучыць 45-ы» ў інтэрнаце № 2, тэматычных куратарскіх гадзін на 1–3 курсах, конкурсу плакатаў у інтэрнатах № 2 і 7. Факультэт пачатковай адукацыі запрашае студэнтаў на прэм’еру літаратурна-музычнай кампазіцыі «Ніхто не забыты, нішто не забыта». А на гістарычным факультэце напярэдадні знамянальнай даты стартаваў цэлы цыкл мерапрыемстваў пад назвай «У нашых сэрцах памяць пра вайну пранясём праз стагоддзі».

Адкрые серыю мерапрыемстваў інтэрнэт-выстаўка «Рэспубліка мужнасці і славы» – першы сумесны праект Нацыянальнага архіва Рэспублікі Беларусь і гістарычнага факультэта нашай alma mater. У экспазіцыйнай віртуальнай прасторы будуць прадстаўлены ўнікальныя дакументы, якія раскажуць пра гераічнае супраціўленне ворагу партызан і падпольшчыкаў. Перш за ўсё гэта архіўныя матэрыялы Беларускага штаба партызанскага руху, якія адлюстроўваюць гісторыю стварэння партызанскіх атрадаў і брыгад, іх баявую дзейнасць і ўзаемадзеянне з часцямі Чырвонай Арміі падчас правядзення аперацыі па вызваленні Беларусі «Баграціён».

Склалася традыцыя, паводле якой штогод факультэт сумесна з Інстытутам гісторыі НАН Беларусі і гімназіяй № 174 г. Мінска праводзіць маладзёжную навукова-практычную канферэнцыю «Вялікая Айчынная вайна 1941–1945 гг. у гістарычнай памяці народа». У яе рабоце прымуць актыўны ўдзел вядучыя навукоўцы БДПУ, Інстытута гісторыі НАН Беларусі, прадстаўнікі вучнёўскай моладзі з усёй рэспублікі, а таксама краін СНД.

Для паглыблення, сістэматызацыі ведаў студэнтаў гістарычнага факультэта пра знакавыя падзеі Другой сусветнай вайны, а таксама ў мэтах ваенна-патрыятычнага выхавання студэнцкай моладзі па рэкамендацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь з 2014/2015 навучальнага года ў ВНУ ўведзены курс «Вялікая Айчынная вайна савецкага народа». У рамках гэтай дысцыпліны будучыя педагогі падрыхтавалі даклады і паведамленні па розных аспектах ваеннай гісторыі. Былі праведзены тэматычныя гутаркі-дыспуты: «Беларусы на франтах Вялікай Айчыннай вайны», «Знішчэнне і вываз гісторыка-культурных каштоўнасцяў і праблемы іх вяртання», «Удзел беларусаў у еўрапейскім антыфашысцкім супраціўленні і баявых дзеяннях армій заходніх саюзнікаў».

У рамках святочных мерапрыемстваў праводзіцца інтэрнэт-алімпіяда для школьнікаў па дысцыпліне «Гісторыя». Па стане на 12 красавіка паступіла ўжо больш за 250 заявак на ўдзел з усёй рэспублікі. Інтэрактыўнае спаборніцтва праводзіцца ў два туры, 12 мая журы падвядзе вынікі і абвесціць спіс пе-раможцаў. Іх чакаюць ганаровыя граматы і падзякі ад кіраўніцтва нашага ўніверсітэта.

Напярэдадні 9 мая на гістарычным факультэце запланавана адзіная тэматычная куратарская гадзіна «Мы ў памяці захоўваем простыя імёны». Куратары вучэбных груп і студэнты з дапамогай прэзентацый раскажуць пра сваіх родных і блізкіх, якія абаранялі Бацькаўшчыну ў гады ваеннага ліхалецця. Таксама будуць арганізаваны тэматычныя сустрэчы студэнтаў і выкладчыкаў з вядучымі ваеннымі гісторыкамі, круглыя сталы, акцыі ваенна-патрыятычнага клуба «Памяць»: «Салют Табе, Салдат Перамогі!», «У вайны не жаночае аблічча», «Водгукі вайны», «Падарунак ветэрану».

Сумесна з музеем гісторыі Вялікай Айчыннай вайны запланаваны экскурсійныя паездкі на культурна-гістарычны комплекс «Лінія Сталіна», у мемарыяльны комплекс «Хатынь», на Курган Славы, у музей Вялікай Айчыннай вайны.

Наталля БАРАБАШ, намеснік дэкана па выхаваўчай рабоце гістарычнага факультэта


18 чэрвеня 2013 года, № 9 (1127)

ІНТЭЛЕКТУАЛЬНЫЯ СПАБОРНІЦТВЫ ДЛЯ ТЫХ, ХТО АНЛАЙН

Ужо ў чацвёрты раз наш універсітэт праводзіць адкрытую інтэрнэт-алімпіяду, прысвечаную перамозе народаў Савецкага Саюза ў Вялікай Айчыннай вайне. Школьнікі, студэнты ВНУ і каледжаў заўжды праяўлялі вялікі інтарэс да такой формы праверкі гістарычных ведаў. Пазітыўны вопыт падштурхнуў да арганізацыі падобных інтэлектуальных спаборніцтваў і па іншых дысцыплінах.Так, сёлета ў БДПУ прайшлі інтэрнэт-алімпіяды па матэматыцы, фізіцы, хіміі, біялогіі і геаграфіі.

2_500x763

Узнагароджанне самых дасведчаных у пытаннях гісторыі адбылося 3 чэрвеня. Дзесяцёра ўдзельнікаў другога тура, якія набралі максімальную колькасць балаў, атрымалі дыпломы І і ІІ ступеняў. Чатырнаццаць навучэнцаў былі заахвочаны пахвальнымі граматамі. Дэкан гістфака прафесар М. М. Забаўскі павіншаваў прызёраў з дасягнутым поспехам і падзякаваў за шчырую зацікаўленасць гісторыяй сваёй Бацькаўшчыны.

У першым туры алімпіяды па матэматыцы прынялі ўдзел 180 чалавек. Асаблівую актыўнасць праявілі школьнікі з гімназіі № 10 г. Маладзечна, Расонскай СШ імя П. М. Машэрава, сталічнай СШ № 48, гімназіі № 1 г. Старыя Дарогі, СШ № 3 г. Свіслач, віцебскай гімназіі № 4 і інш. Паспрабавалі свае сілы і навучэнцы Малабелазёрскай эстэтычнай гімназіі-інтэрната (Украіна).

У другі тур прайшлі 107 чалавек. Па яго выніках былі вызначаны пяцёра ўладальнікаў дыпломаў І ступені: Марыя Сыса (Тышковіцкая СШ Іванаўскага р-на), Юліяна Машэева і Яна Пермякова (СШ № 48 г. Мінска), Павел Грунтовіч (Свіслацкая СШ № 3), Павел Смірноў (Расонская СШ). Дыпломамі другой і трэцяй ступеняў былі ўзнагароджаны адпаведна трое і сямёра ўдзельнікаў. Урачыстая цырымонія ўзнагароджання пераможцаў інтэрнэт-алімпіяд па дысцыплінах “Матэматыка” і “Фізіка” адбылася 29 мая. Для юных інтэлектуалаў была арга-нізавана экскурсія ў музей БДПУ, а таксама пазнавальная лекцыя ў планетарыі ўніверсітэта.

3_500x333

Удзельнікамі першай адкрытай інтэрнэт-алімпіяды БДПУ па геаграфіі, біялогіі і хіміі сталі каля 800 чалавек, з іх 15 % – мінчане, астатнія – прадстаўнікі рэгіянальных устаноў адукацыі нашай рэспублікі, а таксама краін блізкага замежжа. Праверыць свае веды па біялогіі вырашыў 361 чалавек, па хіміі – 200, па геаграфіі – 230. Аргкамітэт вызначыў 13 пераможцаў па кожнай дысцыпліне, якія атрымалі дыпломы І, ІІ і ІІІ ступеняў, а таксама пахвальныя граматы. Лепш за ўсё з заданнямі справіліся: хімія — Дзіяна Ланюгова (гімназія № 10 г. Маладзечна) і Ігар Сузановіч (Івянецкая СШ); біялогія – Улада Сянкевіч (сталічная гімназія № 7) і Вадзім Паляшчук (СШ № 48 г. Мінска); геаграфія – Дзмітрый Валаховіч (Верхнядзвінская гімназія).

Падзякі, падпісаныя рэктарам БДПУ прафесарам П. Д. Кухарчыкам, атрымалі прадстаўнікі адміністрацый тых школ і гімназій, выхаванцы якіх прынялі самы актыўны ўдзел у інтэрнэт-алімпіядах. Дарэчы, Пётр Дзмітрыевіч з’яўляўся старшынёй камісіі алімпіяд па прыродазнаўчых дысцыплінах.

Для прызёраў была арганізавана экскурсія па ўніверсітэце і факультэце прыродазнаўства, у музей БДПУ, а таксама на аграбіястанцыю “Зялёнае”. Падчас наведвання лабараторый і аўдыторый факультэта школьнікі пазнаёміліся з выкладчыкамі, якія расказалі ім пра спецыфіку вучобы, дзейнасць навукова-даследчых лабараторый і інш. Студэнты, у сваю чаргу, распавялі пра творчае і спартыўнае жыццё ўніверсітэта.

Відавочна, што правядзенне адкрытых інтэрнэт-алімпіяд па розных дысцыплінах – дзейсны метад прафарыентацыйнай работы. Выказваем словы віншавання пераможцам і ўдзячнасць усім, хто прымаў непасрэдны ўдзел у падрыхтоўцы і арганізацыі інтэлектуальных спаборніцтваў.


17 мая 2013 года, № 7 (1125)

4_500x451

Май – асаблівы месяц. Падчас святкавання Дня Перамогі нас перапаўняюць глыбокія эмацыйныя перажыванні: горыч страт, што прынесла Вялікая Айчынная, гонар за тых, хто абараніў мір і свабоду ў гэтай жудаснай вайне, удзячнасць за тое, што не пашкадавалі жыцця за свабоду Бацькаўшчыны.

Гэтыя пачуцці нанова адчулі прадстаўнікі БДПУ, якія 8 мая прыйшлі да помніка студэнтам і выкладчыкам універсітэта, што загінулі ў гады ваеннага ліхалецця. Прыйшлі, каб ушанаваць іх памяць. Каб ускласці кветкі і ад імя нашчадкаў сказаць «вялікі дзякуй» дзядам і прадзедам за іх неўміручы подзвіг.


21 чэрвеня 2011 года, № 9 (1093)

Адбылося ўзнагароджанне пераможцаў адкрытай інтэрнэт-алімпіяды, прысвечанай 66-годдзю Перамогі народаў Савецкага Саюза ў Вялікай Айчыннай вайне. З прывітальным словам да ўдзельнікаў мерапрыемства звярнуўся прадстаўнік аргкамітэта – прарэктар па навуковай рабоце В. В. Бушчык. Ён падзякаваў прысутных за актыўны ўдзел у алімпіядзе, за інтарэс, праяўлены да гісторыі Бацькаўшчыны, неад’емнай часткай якой з’яўляюцца падзеі Вялікай Айчыннай вайны. Дэкан гістарычнага факультэта М. М. Забаўскі пазнаёміў вучняў старэйшых класаў з традыцыямі нашай alma mater, умовамі навучання ў вядучай педагагічнай ВНУ краіны, а таксама запрасіў юных аматараў гісторыі паступаць у БДПУ.

У інтэрнэт-алімпіядзе прынялі ўдзел 864 чалавекі. Гэта вучні школ і гімназій Беларусі і Расійскай Федэрацыі, студэнты БДПУ, БДУ, Гродзенскага аграрнага ўніверсітэта. Пераможцы атрымалі дыпломы і падзякі. Завяршылася мерапрыемства экскурсіяй па нашым універсітэце з наведваннем музея гісторыі БДПУ.

Марыя МОРХАТ


28 красавіка 2011 года, № 6 (1090)

ЛЮБІЦЬ І ШАНАВАЦЬ СВАЮ ГІСТОРЫЮ

Набліжаецца свята 9 мая. Нягледзячы на тое што пераможныя салюты сціхлі ўжо 66 гадоў таму, маладое пакаленне і сёння памятае подзвіг сваіх дзядоў і прадзедаў. Доказам гэтаму з’яўляецца правядзенне ў нашым універсітэце штогадовых мерапрыемстваў, прысвечаных Дню Перамогі.

5_500x667

Адным з такіх мерапрыемстваў сёлета стала агульнаўніверсітэцкая алімпіяда па гісторыі для студэнтаў, якая праводзілася па ініцыятыве кафедры айчыннай і сусветнай гісторыі гістфака сумесна з вучэбна-метадычным упраўленнем і дэканатамі іншых факультэтаў. З кожнага факультэта ў конкурсе ўдзельнічалі лепшыя першакурснікі – знаўцы гісторыі.

Дэкан факультэта М.М. Забаўскі ў сваім выступленні падчас правядзення алімпіяды адзначыў, што «дрэнны той настаўнік, які не ведае гісторыю сваёй краіны». Вынікі ўдзельнікаў паказалі, што гэтае выказванне не пра іх. У агульнакамандным заліку ІІІ месца заняў факультэт дашкольнай адукацыі, ІІ месца – факультэт пачатковай адукацыі, і І месца ў факультэта эстэтычнай адукацыі. Што тычыцца асабістага першынства, тут месцы размеркаваліся наступным чынам: ІІІ – Алена Пятроўская, ІІ – Вераніка Шарупская (прадстаўніцы факультэта эстэтычнага выхавання), а ганаровае І месца заняла Аліна Дайлід (факультэт пачатковай адукацыі).

Вядома, што прыярытэтным напрамкам палітыкі нашай дзяржавы з’яўляецца грамадзянска-патрыятычнае выхаванне моладзі. Адзін са шляхоў дасягнення гэтай мэты – навукова-даследчая праца навучэнцаў. Так, ужо два гады запар на базе Мінскага сувораўскага вучылішча праходзіць сумесная канферэнцыя студэнтаў нашай ВНУ і курсантаў. Асноўныя праблемы, якія тут закранаюцца, прысвечаны пытанням Вялікай Айчыннай вайны. Трэба адзначыць, што ўзровень выканання работ павышаецца з кожным годам, пра што сведчыць і той факт, што многія навуковыя даследаванні сувораўцаў займаюць прызавыя месцы на алімпіядах па гуманітарных навуках як на гарадскім, так і на рэспубліканскім узроўні. Сёлета студэнцкую моладзь гістарычнага факультэта на канферэнцыі прадстаўлялі члены гісторыка-патрыятычнага клуба «Памяць». У наступным годзе плануецца правесці падобнае мерапрыемства на базе БДПУ. Будзем чакаць гасцей!

Паміж гістарычным факультэтам БДПУ і гімназіяй № 174 г. Мінска ў 2008 г. было заключана пагадненне аб супрацоўніцтве. У яго рамках добрай традыцыяй стала правядзенне маладзёжнай навукова-практычнай канферэнцыі «Вялікая Айчынная вайна 1941–1945 гг. у гістарычнай памяці народа». Сёлета яна стане ўжо чацвёртай па ліку. На сённяшні дзень канферэнцыя носіць міжнародны характар.